پژوهشکده حقوق و قانون ایران فصلنامه تحقیق و توسعه در حقوق تطبیقی 2981-1805 9 30 2026 05 22 Challenges to the Development of International Commercial and Investment Arbitration (Comparative Analysis of Some International Arbitration Laws and Rules) چالش‌های توسعه داوری تجاری و سرمایه‌گذاری بین‌المللی (تحلیل تطبیقی برخی از قوانین و قواعد داوری بین‌المللی) 342 386 725487 10.22034/law.2025.2057871.1641 FA حمیدرضا نیکبخت فینی استاد حقوق تجارت و سرمایه‌گذاری بین‌الملل، دانشکده حقوق، دانشگاه شهید بهشتی تهران، ایران 0009-0005-8012-3469 پویان احمدی دانشجوی دوره دکتری حقوق تجارت و سرمایه‌گذاری بین‌الملل، دانشکده حقوق، دانشگاه شهید بهشتی تهران، ایران 0009-0003-1924-3563 Journal Article 2025 05 05 <span>International arbitration, as one of the key methods for resolving commercial and investment disputes, has long attracted significant attention.Its fundamental advantages such as flexibility, greater speed, confidentiality, and the possibility of selecting expert arbitrators have made it a desirable option.However, over time, especially with the increasing complexity and evolving nature of disputes and the growing intervention of states, rules and procedures have </span><span lang="EN">have caused some of the outstanding advantages of arbitration to be weakened and diminished to some extent.</span><span>This evolution has faced the international arbitration system despite its established status with structural and functional challenges that call into question its effectiveness and legitimacy, particularly in disputes involving states and public interests.</span> <span lang="EN">This article, with an analytical-comparative and critical perspective, identifies and examines several major challenges in the development of international commercial and investment arbitration, especially in disputes </span><span>involving a state</span><span lang="EN">, and also provides a review of reform efforts and perspectives. </span><span>Specifically, it addresses issues such as rising arbitration costs, lengthy proceedings, lack of access to qualified arbitrators, disparities in parties’ capabilities, lack of transparency in the arbitration process, absence of binding precedent, and difficulties in obtaining and presenting evidence as key shortcomings of arbitration. On the other hand, the paper demonstrates how new rules and procedures have sought to restore previously diminished advantages or to prevent their further erosion. Relying on practical experience, comparative analysis of rules, and theoretical discussions, the authors offer reform proposals aimed at improving the structure of arbitration in international commercial and investment disputes and enhancing both public and professional trust in the system. The paper concludes that the sustainable development of arbitration requires the continuous reform of processes, procedures, and regulations, grounded in past experiences. It presents concrete suggestions for addressing the aforementioned challenges to ensure the continued effectiveness and legitimacy of arbitration as a dispute resolution method in major international commercial and investment contexts. This research emphasizes the need for ongoing reconsideration of international arbitration frameworks, especially to preserve its desirability and utility in complex commercial and investment disputes.</span> <span lang="FA">داوری بین‌المللی به‌عنوان یکی از روش‌های مهم حل‌وفصل اختلافات تجاری و سرمایه‌گذاری همواره مورد توجه بوده است. مزایای بنیادین آن مانند انعطاف‌پذیری، سرعت بیشتر، محرمانگی و انتخاب داور متخصص، آن را به گزینه‌ای مطلوب بدل ساخته‌اند. با این حال، قواعد و رویه‌ها در طول زمان، به‌ویژه با افزایش پیچیدگی و تحولات در نوع اختلافات و دخالت دولت‌ها باعث شده‌اند برخی از مزیت‌های برجسته داوری تا حدودی تضعیف و کمرنگ شوند. این امر، نظام داوری بین‌المللی را علی‌رغم جایگاه تثبیت‌شده‌اش، با چالش‌های ساختاری و کارکردی مواجه ساخته که اثربخشی و مشروعیت آن را خصوصاً در اختلافات حقوقی مرتبط با دولت و منافع عمومی به چالش می‌کشد. مقاله حاضر با نگاهی تحلیلی-تطبیقی و انتقادی، چند چالش عمده در مسیر توسعه داوری تجاری و سرمایه‌گذاری بین‌المللی، به‌ویژه در اختلاف‌هایی که دولت‌ها یک طرف آن هستند،</span><span lang="FA"> </span><span lang="FA">شناسایی و بررسی می‌کند و همچنین نظری به تلاش‌ها و دیدگاه‌های اصلاح‌گرایانه دارد.</span> <span lang="FA">به‌طور مشخص، مسائلی همچون هزینه‌های فزاینده داوری، اطاله روند رسیدگی، عدم دسترسی به داوران متخصص، نابرابری سطح و توان طرفین، نبود شفافیت در فرایند داوری، فقدان سابقه و رویه الزام‌آور و دشواری تحصیل و ارائه اسناد به‌عنوان نمودهایی از کاستی‌های داوری مورد مطالعه قرار می‌گیرند. از سوی دیگر، این مقاله نشان می‌دهد چگونه قواعد و رویه‌های نوین سعی کرده‌اند مزیت‌های تضعیف‌شده گذشته را احیا کرده یا مانع فرسایش بیشتر آن‌ها شوند. نویسندگان با تکیه بر تجارب عملی، تحلیل تطبیقی قواعد و مباحث نظری پیشنهادهایی اصلاح‌گرایانه برای بهبود ساختار داوری در اختلافات تجاری و سرمایه‌گذاری بین‌المللی و ارتقای اعتماد عمومی و تخصصی به آن ارائه می‌دهند. نتیجه‌گیری مقاله بر این اصل استوار است که توسعه پایدار داوری مستلزم اصلاح مستمر فرایندها، رویه‌ها و قواعد و مقررات با به‌کارگیری تجربیات گذشته است و در رفع چالش‌های فوق در فرایند داوری، برای اطمینان از اثربخشی و مشروعیت داوری به‌عنوان روش حل اختلاف در تجارت و سرمایه‌گذاری‌های بین‌المللی عمده، پیشنهادهای ملموس ارائه می‌دهد. این پژوهش بر ضرورت بازاندیشی مستمر در ساختارهای داوری بین‌المللی، به‌ویژه برای حفظ مطلوبیت و سودمندی آن در اختلافات تجاری پیچیده و سرمایه‌گذاری تأکید دارد.</span> https://jcl.illrc.ac.ir/article_725487_b87cf91a9e40e9d0399b98d181af467b.pdf