Journal of Research and Development in Comparative Law

Journal of Research and Development in Comparative Law

A Comparative Study of the Right of Free Access to Information in Light of the Laws of Iran and France

Articles in Press

Document Type : scientific research paper

Authors
Seyed Yousef Hoseini Yazdi 1
Kian Biglarbeigi 2
Vali Rostami 3
1 MA. in Public Law, Faculty of Law, Shahid Beheshti University, Tehran, Iran.
2 Ph.D. Student in International Law, Faculty of Law and Political Science, Tehran University, Tehran, Iran.
3 Professor, Faculty of Law and Political Science, Tehran University, Tehran, Iran.
10.22034/law.2025.2047981.1580
Abstract
The right of free access to information plays a crucial role in enhancing public awareness regarding the information held by public institutions and, in specific cases, non-public institutions. This right fosters greater public participation in public affairs, prevents administrative corruption, promotes governmental accountability, strengthens freedom of expression and the press, ensures equality and non-discrimination, upholds the rule of law, and particularly supports transparency. Thus, this freedom plays a significant role in protecting individuals’ rights and interests against unfavorable decisions made by administrative authorities. Over the years, Iran and France have sought to regulate and facilitate the exercise of the right to freedom of information through the enactment of laws and regulations. In this context, a comparative study of this subject identifies the strengths, vulnerabilities, and challenges faced by both countries in legislating and implementing the right to freedom of information. Accordingly, this article, using a descriptive-analytical method and a library-based data collection technique, aims to conduct a comparative study on the recognition and application of this right within the legal systems of Iran and France. It seeks to answer the following questions: What are the similarities and differences between Iran and France in terms of legal and executive structures governing the right to free access to information? To what extent do the legal rules and regulations in both countries permit the free flow of information, and how effectively do the existing executive processes and legal guarantees ensure free access to information for entitled individuals?Ultimately, after examining and analyzing existing legal sources and texts, the authors conclude that although there is no substantial difference between the two legal systems in terms of legislation and rule-making, the French legal system—owing to its longer history and deeper experience in legislating and implementing freedom of information regulations and conducting profound research—can serve as a source and model for enhancing the effectiveness of Iran’s laws, regulations, and enforcement mechanisms related to freedom of information.

Highlights

  1. فارسی
  • امامی، محمد و استوارسنگری، کورش (1399). حقوق اداری. ج1. تهران: میزان.
  • انصاری، باقر (1386). حقوق ارتباط جمعی. تهران: سمت.
  • انصاری، باقر (1397). حق دسترسی به اطلاعات. تهران: دفتر مطالعات و برنامه­ریزی رسانه.
  • انصاری، باقر (1399). حقوق رسانه. تهران: سمت.
  • جمعی از پژوهشگران (1396). مبانی آرا و نظرات شورای نگهبان در سال 1387، تهران: پژوهشکدة شورای نگهبان.
  • حاجی، زهرا (1393). بررسی قانون انتشار و دسترسی آزاد به اطلاعات و آثار آن در نظام حقوقی مطبوعات. علوم خبری. 2(9): 140-173.
  • خانی والی‌زاده، سعید (1398). کمیسیون‌های دسترسی به اطلاعات در پرتو حقوق فرانسه. پژوهش‌های حقوق تطبیقی. 23(3): 127-153.
  • خانی والی‌زاده، سعید (1399). دسترسی به اطلاعات و اسناد اداری در حمایت از حقوق شهروندان در حقوق فرانسه. مطالعات حقوق عمومی. 50(3): 985-967.
  • خسروی، حسن، رامین‌نیا، مژگان و حسینی، محمد جواد (1400). آزادی دسترسی به اسناد و اطلاعات در حقوق اداری ایران و اتحادیة اروپا. فصل‌نامه حقوق اداری. 8(27): 77-97.
  • خوبیاری, حامد . (1403). مطالعه تطبیقی و انتقادی حق بر فراموش شدن در پرتو اسناد بین‌المللی و حقوق ایران. فصلنامه تحقیق و توسعه در حقوق تطبیقی, 7(23), 127-152. doi: 10.22034/law.2024.2028152.1335
  • راجی، سید محمدهادی و صالحی، احمد (1397). سازوکارهای حق دسترسی به اطلاعات بودجه در نظام حقوقی ایران و اتحادیة اروپا. آموزه‌های حقوقی گواه. 4(7): 51-90.
  • رستمی, ولی و سهرابی, حامد . (1403). بررسی اصول حاکم بر نظام بودجه‌ریزی در ایران و فرانسه. فصلنامه تحقیق و توسعه در حقوق تطبیقی, 7(22), 57-99. doi: 10.22034/law.2024.2015999.1276
  • سلیمان دهکردی، الهام و افراسیابی، علی (1394). حق دسترسی آزاد به اطلاعات در نظام حقوقی بین‌المللی و ملّی. مطالعات بین‌المللی پلیس. 6(21): 100-75.
  • صفایی، حسین (1396). دورة مقدماتی حقوق مدنی. ج1. تهران: میزان.
  • مرتب، یحیی، موسوی‌صالح، محمد و میرزامحمدی، ایلیا (1403). تحلیل و آسیب‌شناسی اجرای قانون انتشار و دسترسی آزاد به اطلاعات (گزارش نظارتی). مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی.
  • معتمدنژاد، کاظم و معتمدنژاد، رویا (1386). حقوق ارتباطات. ج1. تهران: دفترمطالعات و توسعه رسانه­ها.
  • نمک‌دوست تهرانی، حسن (1383). آزادی اطلاعات و حق دسترسی؛ بنیان دموکراسی. مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی.
  • ویژه، محمدرضا و طاهری، آزاده‌سادات (1390). تحلیلی برقانون انتشار و دسترسی آزاد به اطلاعات در پرتو اصول کلی حاکم بردسترسی اطلاعات. پژوهش حقوق عمومی. 13(35): 237-268.
  1. خارجی
  • R. (2015). Freedom of Information; Training Manual for Public officials, At: http://www.article19.org/pdfs/tools/foitrainer smanual.pdf .
  • Case C-71/14, East Sussex County Council v Information Commissioner, Judgment of the Court (First Chamber) of 6 October 2015, ECLI:EU:C:2015:656, available at: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=celex:62014CJ0071
  • A. (2007). The Right to Know: Transparency for an Open World. Columbia University Press.
  • M. (2001). Freedom of Information and Corruption. Paper for the Global Forum on Flighting Corruption and Safeguarding Intergrity (The Campaign for Freedom of Information). At: www.cfoi.org.uk .
  • A. (2014). Documents administratifs. accès et réutilisation, Répertoire de contentieux administrative. Dalloz.
  • Y. & Slautsky. E. (2017). Freedom of Information in France; Law and Practice. Milan: EGPA Conferrence.
  • T. (2008). Freedom of Information: A Comparative Legal Survey. UNESCO.
  • W. (2007). Encyclopedia of Privacy. Volumes 1 & 2. London: Greenwood Press.
  1. قوانین و مقررات
  • اعلامیه حقوق بشر و شهروند فرانسه مصوب 1789.
  • آرای شورای دولتی فرانسه.
  • آئین­نامة اجرایی قانون انتشار و دسترسی آزاد به اطلاعات مصوب 21/08/1393 هیأت­وزیران.
  • آئین­نامة اجرایی مادة 8 قانون انتشار و دسترسی آزاد به اطلاعات مصوب 23/03/1400 هیأت­وزیران.
  • آئین­نامة طرز نگهداری اسناد سری و محرمانه دولتی و طبقه­بندی و نحوه مشخص نمودن نوع اسناد و اطلاعات مصوب 01/10/1354 هیأت­وزیران.
  • قانون ارتقای سلامت نظام اداری و مقابله با فساد مصوب 1387 مجلس شورای اسلامی با اصلاحات و الحاقات بعدی.
  • قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران مصوب 1358 و بازنگری‌شده 1368.
  • قانون اساسی فرانسه مصوب 1958 و بازنگری‌شده 2008.
  • قانون استخدام کشوری مصوب 1345 کمیسیون خاص مشترک مجلسین.
  • قانون انتشار و دسترسی آزاد به اطلاعات مصوب 1388 مجلس شورای اسلامی.
  • قانون آزادی اطلاعات فرانسه مصوب 1978 (FOIA).
  • قانون بازار اوراق بهادار جمهوری اسلامی مصوب 1384.
  • قانون جمهوری دیجیتال فرانسه مصوب 2016 (FDRA).
  • قانون روابط ملت­و­دولت فرانسه مصوب 2016 (CRPA).
  • قانون شفافیت قوای سه‌گانه، دستگاه‌های اجرایی و سایر نهادها مصوب 1403 مجلس شورای اسلامی.
  • قانون مجازات انتشار و افشای اسناد محرمانه و سری دولتی مصوب 1353 مجلس شورای ملی.
  • قانون محاسبات عمومی کشور مصوب 1366 مجلس شورای اسلامی.
  • قانون مدیریت خدمات کشوری مصوب 1386 مجلس شورای اسلامی.
  • نظرات شورای نگهبان.
  1. پایگاه­های اینترنتی
  • پایگاه اینترنتی اتحادیة اروپا به نشانی european-union.eu .
  • پایگاه اینترنتی شورای دولتی فرانسه به نشانی conseil-etat.fr.
  • پایگاه اینترنتی کمیسیون دسترسی به اسناد اداری فرانسه (CADA) به نشانی cada.fr.
  • سامانه جامع نظرات شورای نگهبان به نشانی nazarat.shora-rc.ir.
  • سامانه دسترسی آزاد به اطلاعات نشانی iranfoia.ir .

Keywords
Right of Free Access to Information
Iranian Law
French Law
Transparency
Anti-Corruption

Subjects

  • Ansari, B. (2007). Mass Communications Law. Tehran: Samt Publisher. (In Persian)
  • Ansari, B. (2018). Right of Access to Information. Tehran: Research Center For Culture, Art And Communications. (In Persian)
  • Ansari, B. (2020). Media Law. Tehran: Samt Publisher. (In Persian)
  • R. (2015). Freedom of Information; Training Manual for Public officials, At: http://www.article19.org/pdfs/tools/foitrainer smanual.pdf .
  • Case C-71/14, East Sussex County Council v Information Commissioner, Judgment of the Court (First Chamber) of 6 October 2015, ECLI:EU:C:2015:656, available at: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=celex:62014CJ0071
  • Emami, M. &, Ostovar Sangari, K. (2020). Administrative Law. Vol. 1, Tehran: Mizan Publisher. (In Persian)
  • A. (2007). The Right to Know: Transparency for an Open World. Columbia University Press.
  • M. (2001). Freedom of Information and Corruption. Paper for the Global Forum on Flighting Corruption and Safeguarding Intergrity (The Campaign for Freedom of Information). At: www.cfoi.org.uk .
  • Group of Researchers (2017). Foundations of the Opinions and Views of the Guardian Council Derived from the Detailed Proceedings of the Years 2008-09. Tehran: Guardian Council Research Institute. (In Persian)
  • Haji, Z. (2014). Examining the Law on the Publication and Free Access to Information and its Effects in the Legal System of the Press. Journal of News Science, 2(9), 140-173. (In Persian)
  • Khani Valizadeh, S. (2019). The Commissions for Access to Information in the Light of French Law. Comparative Law Research Quarterly, 23(3), 127-154. (In Persian)
  • Khani Valizadeh, S. (2020). The Access to Information and Administrative Documents in Support of Citizens' Rights in French Law. Public Law Studies Quarterly, 50(3), 967-985. (In Persian)
  • Khosravi, H. &, Raminnia, M. &, Hoseini, M. (2021). Freedom of Access to Documents and Information in the Administrative Law of Iran and the European Union. Quarterly Journal of Administrative Law, 8(27), 77-98. (In Persian)
  • Khubyari, H. (2024). A Review of Principles Governing the budgeting system in Iran and France. Journal of Research and Development in Comparative Law, 7(23), 127-152. doi: 10.22034/law.2024.2028152.1335. (In Persian)
  • A. (2014). Documents administratifs. accès et réutilisation, Répertoire de contentieux administrative. Dalloz. (In French)
  • Y. & Slautsky. E. (2017). Freedom of Information in France; Law and Practice. Milan: EGPA Conferrence.
  • T. (2008). Freedom of Information: A Comparative Legal Survey. UNESCO.
  • Morattab, Y. &, Mousavi Saleh, M. &, Mirza Mohammadi, I. (2024). Analysis and Pathology of the Implementation of the Publication and Free Access to Information Act. Tehran: Islamic Parliament Research Center. (In Persian)
  • Motamednezhad, K. &, Motamednezhad, R. (2007). Communications Law. Vol. 1, Tehran: Media Studies and Planning Office. (In Persian)
  • Namakdoust Tehrani, H. (2004). Freedom of Information and the Right to Access; the Foundation of Democracy. Tehran: Islamic Parliament Research Center. (In Persian)
  • Raji, S.M. &, Salehi, A. (2018). Mechanisms of Access to Information of Budget in Iran Legal System and European Union. Journal of Legal Educations Govah, 4(7), 51-90. (In Persian)
  • rostami, V. and Sohrabi, H. (2024). A Review of Principles Governing the budgeting system in Iran and France. Journal of Research and Development in Comparative Law, 7(22), 57-99. doi: 10.22034/law.2024.2015999.1276. (In Persian)
  • Safaei, H. (2017). Civil Law Summary. Tehran: Mizan Publisher. (In Persian)
  • Soleyman Dehkordi, E. &, Afrasiyabi, H. (2015). The Right to Free Access to Information in the International and National Legal System. Quarterly Journal of International Police Studies, 6(21), 75-100. (In Persian)
  • W. (2007). Encyclopedia of Privacy. Volumes 1 & 2. London: Greenwood Press.
  • Vizhe, M. &, Taheri, A. (2011). Contribution to the Publication and Free Access to Information with Regard to the General Principles of Access to Information. Public Law Research, 13(35), 237-268. (In Persian).
Journal of Research and Development in Comparative Law

Articles in Press, Accepted Manuscript
Available Online from 03 May 2025