Journal of Research and Development in Comparative Law

Journal of Research and Development in Comparative Law

A comparative study of "Compensation for moral damages of legal entities" in Iranian, Egyptian and French law

Articles in Press

Document Type : scientific research paper

Authors
علی یاری نژاد 1
mohammadhossaien shaabani 2
1 PhD student of private law, University of Judicial Sciences
2 Master's degree in Private Law from Imam Sadeq University
10.22034/law.2025.2066410.1675
Abstract
Legal entities, much like natural persons, are endowed with legal rights and obligations and play a significant role in social, economic, and cultural spheres. They are capable of sustaining harm, both financially and morally. While there is broad consensus regarding the recognition and compensation of financial and moral damages inflicted upon natural persons, the possibility of moral harm and its compensation for legal entities remains a contentious issue. This debate has sparked serious disagreement among legal scholars, judges, and practitioners.

The core question revolves around whether, given the non-human and abstract nature of legal persons, injuries such as reputational damage, loss of credibility, or other non-material harms can be acknowledged and compensated. Some legal theories, relying on the fictional and constructed nature of legal personality, argue that moral damage in this context lacks a sound legal and logical foundation. They contend that since legal entities do not possess emotions or human dignity, they cannot suffer moral harm in the same way individuals do.

On the other hand, opposing views emphasize the principle of legal equality between natural and legal persons. These perspectives invoke foundational legal doctrines such as the “La Zarar” principle (no harm), and point to the real-world consequences of reputational and credit-related damage in commercial and professional relationships. They argue that such harm can undermine a legal entity’s standing, trustworthiness, and economic viability, and therefore should be legally recognized and compensated.

This article adopts an analytical-descriptive methodology to explore these divergent views and conducts a comparative legal study of France, Egypt, and Iran. It aims to demonstrate that moral damage to legal entities is not only conceptually valid but also legally actionable within the Iranian legal system. Moreover, certain legislative texts explicitly acknowledge the possibility of moral harm to legal persons, reinforcing the argument for its compensation. .

Highlights

الف- منابع فارسی

  1. اسکینی، ربیعا. (۱۳۹۵). حقوق شرکت‌های تجاری (جلد اول). تهران: انتشارات سمت.
  2. پاسبان، محمدرضا. (۱۴۰۲). حقوق شرکت‌های تجاری. تهران: انتشارات سمت.
  3. حائری، سیدکاظم (1379). «مالکیت‌های شخصیت‌های حقوقی». فقه اهل بیت، (21).
  4. حدادی، فاضل (1395). «جبران خسارت معنوی از منظر فقه و حقوق». مجله فقهی - حقوقی رسائل، 3 (5-6)، 27-49.
  5. حیاتی، علی عباس (1398). «مفهوم و چگونگی جبران خسارت‌های گروهی (مطالعه تطبیقی در حقوق ایران و فرانسه)». فصلنامه تحقیق و توسعه در حقوق تطبیقی، 2 (4)، 120-136. Doi: 22034/law.2019.239613
  6. عزیزی حسنوند، مهدی (1399). «بررسی صلاحیت قاعده لا ضرر بر جبران خسارت معنوی». دو فصلنامه تحریر، (17).
  7. کاتوزیان، ناصر. (۱۴۰۲). الزام‌های خارج از قرارداد مسئولیت مدنی (جلد اول: قواعد عمومی). تهران: نشر گنج دانش.
  8. کورانی عاملی، علی. (۱۴۰۲). سیره‌نامه امیرالمؤمنین (جلد اول). تهران: شرکت چاپ و نشر بین‌الملل.
  9. کوشش کار، ریحانه و قاسمی عهد، وحید (1398). «بررسی تطبیقی جبران خسارت معنوی هتک حیثیت اشخاص در نظام حقوقی ایران و انگلستان». دوفصلنامه علمی دانش حقوق مدنی، 8 (1)، 47-64.
  10. مخلص آبادی فراهانی، عصمت؛ میرداداشی کاری، مهدی و دلشاد معارف، ابراهیم (1402). «واکاوی شرایط خسارت معنوی اشخاص حقوقی در حقوق ایران و انگلستان». فصلنامه علمی مطالعات فقه اقتصادی، 5 (5)، 261-278.
  11. مرعشی شوشتری، محمدحسن. (۱۳۷۶). دیدگاه‌های نو در حقوق کیفری اسلام (جلد ۱–۲). تهران: نشر میزان.
  12. میر شکاری، عباس و حسینی، فاطمه سادات (1402). «مطالعۀ تطبیقی روش جبران زیان معنوی با تأکید بر رویکرد رویۀ قضایی ایران». مجله حقوقی دادگستری، 87 (121)، 351-378.
  13. میر شکاری، عباس و حسینی، فاطمه سادات (1402). «مطالعۀ تطبیقی روش جبران زیان معنوی با تأکید بر رویکرد رویۀ قضایی ایران». مجله حقوقی دادگستری، 87 (121)، 351-378.
  14. نظری، حسن آقا (1396). «بررسی فقهی ـ حقوقی شخصیت حقوقی». حقوق اسلامی، 14 (54)، 87-112.
  15. نقیبی، سیدابوالقاسم (1386). «نظریه جبران مالی خسارت معنوی در حقوق اسلامی». الهیات و معارف اسلامی (مطالعات اسلامی) ، (77)، 181-215.

ب- منابع عربی

  1. ابن‌کثیر. (۱۹۷۶). السیرة النبویة. بیروت: دار المعرفة للطباعة والنشر والتوزیع.
  2. حر عاملی، محمد بن حسن؛ حسینی جلالی، محمدرضا؛ و مؤسسة آل البیت علیهم‌السلام لاحیاء التراث. (۱۳۷۴–۱۴۱۶). تفصیل وسائل الشیعة إلی تحصیل مسائل الشریعة (جلد ۱–۳۰). قم: مؤسسة آل البیت (علیهم‌السلام) لإحیاء التراث.
  3. دور الخبیرفی تقدیر التعویض عن الضرر المعنوی (دراسه مقارنه) (2022)، امان جمال عبدالرحمن منصور، جامعه النجاح الوطنیه.
  4. الصنعانی، عبد الرزاق. (۱۴۰۳). مصنف عبد الرزاق الصنعانی. بیروت: المکتب الإسلامی.
  5. عبد الباسط صالح السندی. (2022). التعویض عن الضرر الأدبی بین الشریعة والقانون. مجلة البحوث الأکادیمیة, 23, 106-87.‎
  6. عمر منصور عاشور أبو عجیلة. (2024). الأسانید والضوابط الشرعیة المتعلقة بالتعویض عن الضرر الأدبی: دراسة مقارنة بین الشریعة والقانون اللیبی. المجلة الإفریقیة للدراسات المتقدمة فی العلوم الإنسانیة والاجتماعیة (AJASHSS), 464-478.‎
  7. العنزی, ‌سامی‌الهذَّال, العنزی, & ‌عبد‌الکریم‌ربیع. (2021). مدى ملاءمة الضرر الأدبی للشخصیة الاعتباریة: دراسة وصفیة مقارنة بین القانونین الفرنسی والمصری. کلیة القانون الکویتیة العالمیة, 38(10), 107-178.‎
  8. العیاش م. ع. (2021). الضرر الأدبی للشخص الاعتباری – مقاربة تحلیلیة مقارنة. مجلة الحقوق, 45(4/2). https://doi.org/10.34120/jol.v45i4.2701
  9. فتح الباب, & محمد ربیع. (2024). حق الشخص الاعتباری فی التعویض عن الضرر الأدبی (دراسة تحلیلیة مقارنة بین القانون المصری والقانون الفرنسی). مجلة الدراسات القانونیة والاقتصادیة, 10(1), 3278-3400.‎
  10. قبها, & باسل. (2009). التعویض عن الضرر الأدبی دراسة مقارنة (Doctoral dissertation, جامعة النجاح الوطنیة کلیة الدراسات العلیا.

ج- منابع انگلیسی

  1. Brouillou, G. (2014). Le préjudice moral des personnes morales. Revue Juridique de l'Ouest, 27(1), 7-46.
  2. Moréteau, O., & On, A. D. (2012). X. France. European Tort Law Yearbook, 2(1), 229-260.
  3. Wyszyńska-Ślufińska, P. (2024). Compensation for moral harm caused to a legal entity–does the new Polish supreme Court resolution of 2023 provide a remedy for the Polish legal system? some critical remarks in a comparative perspective. Wiadomości Ubezpieczeniowe, (1), 47-59.
  4. Broche, C. (2013). Faut-il en finir avec le dommage moral des personnes morales?. Revue Lamy Droit civil, (104), 19.
  5. Karner, E., & Steininger, B. C. (Eds.). (2024). 2023. Walter de Gruyter GmbH & Co KG.
  6. Do, V. D. (2018). La réforme du droit de la responsabilité civile: regards croisés vietnamo-français. Revue internationale de droit comparé, 70(1), 119-148.
  7. Carreras, F. L. (2016). Les personnes morales et le préjudice moral en France. Aequitas Virtual, 10(25).
  8. Kassem, P., & Hassan, M. (2020). MORAL DAMAGE AND THE JURIDICAL PERSON-AN ANALYTICAL CRITICAL READING OF THE JUDGEMENT OF THE EGYPTIAN COURT OF CASSATION-THE CIVIL & COMMERCIAL CHAMBER, 22/1/2018. BAU Journal-Journal of Legal Studies.
  9. Kassem, P., & Hassan, M. (2020). THE MORAL DAMAGE AND THE JURISTIC PERSON IN LIGHT OF THE TWO DECISIONS OF THE CASSATION COURT (COMMERCIAL AND ECONOMIC DIVISION) ISSUED ON 10/03/2020 AND 9/6/2020. BAU Journal-Journal of Legal Studies.
  10. Almaharmeh, M. M. (2022). Compensating a legal person for moral damage in Jordanian law. J. Pol. & L., 15, 1.
  11. Wells, M. L. (2021). Uzuegbunam v. Preczewski, Nominal Damages, and the Roberts Stratagem. Ga. L. Rev., 56, 1127.
  12. Avraham, R. (2017). „Estimating Pain-and-Suffering Damages “. The Oxford Handbook of Law and Economics: Volume 2: Private and Commercial Law, 96.

Keywords
Mortality damage"
Mortality damage of a legal person"
Legal person and moral damage"
"
Legal personality and compensation for damage"

Subjects

  1. Eskini, Rabia. (2016). Hoquq-e Sherkat-haye Tejari (Jeld-e Avval). Tehran: Entesharat-e Samt. (in Persian)
  2. Pasban, Mohammadreza. (2023). Hoquq-e Sherkat-haye Tejari. Tehran: Entesharat-e Samt. (in Persian)
  3. Haeri, Seyyed Kazem. (2000). "Malkiyat-haye Shakhsiyat-haye Hoquqi". Feqh-e Ahl-e Beyt, (21). (in Persian)
  4. Hadadi, Fazel. (2016). "Jebran-e Khesarat-e Ma'navi az Manzar-e Feqh va Hoquq". Majalle-ye Feqhi-Hoquqi-e Rasayel, 3 (5-6), 27-49. (in Persian).
  5. Hayati, Ali Abbas. (2019). "Mafhoom va Chegonegi-ye Jebran-e Khesarat-haye Gorouhi (Motale'e-ye Tatbighi dar Hoquq-e Iran va Farance)". Faslname-ye Tahghigh va Tose'e dar Hoquq-e Tatbighi, 2 (4), 120-136. Doi: 22034/law.2019.239613
  6. (in Persian)
  7. Azizi Hasanvand, Mahdi. (2020). "Barrasi-ye Salahiyat-e Qa'ede-ye La Zarar bar Jebran-e Khesarat-e Ma'navi". Do Faslname-ye Tahrir, (17). (in Persian).
  8. Katouzian, Naser. (2023). Elzam-haye Kharej az Gharardad-e Mas'ouliyat-e Madani (Jeld-e Avval: Ghava'ed-e Omoumi). Tehran: Nashr-e Ganj-e Danesh. (in Persian).
  9. Kourani Ameli, Ali. (2023). Sireh-nameh-ye Amir al-Mo'menin (Jeld-e Avval). Tehran: Sherkat-e Chap va Nashr-e Beyn al-Mellal. (in Persian).
  10. Kousheshkar, Reyhaneh & Ghasemi Ahd, Vahid. (2019). "Barrasi-ye Tatbighi-ye Jebran-e Khesarat-e Ma'navi-ye Hatk-e Hesiyat-e Ashkhas dar Nezam-e Hoquqi-e Iran va Englis". Do Faslname-ye Elmi-ye Danesh-e Hoquq-e Madani, 8 (1), 47-64. (in Persian).
  11. Mokhles Abadi Farahani, Esmat; Mirdadashti Kari, Mahdi & Delshad Ma'aref, Ebrahim. (2023). "Vakavi-ye Sharayet-e Khesarat-e Ma'navi-ye Ashkhas-e Hoquqi dar Hoquq-e Iran va Englis". Faslname-ye Elmi-ye Motale'at-e Feqh-e Eghtesadi, 5 (5), 261-278. (in Persian).
  12. Mar'ashi Shoushtari, Mohammad Hasan. (1997). *Didgah-haye No dar Hoquq-e Keyfari-ye Eslam (Jeld 1–2)*. Tehran: Nashr-e Mizan. (in Persian).
  13. Mir Shekari, Abbas & Hosseini, Fatemeh Sadat. (2023). "Motale'e-ye Tatbighi-ye Ravesh-e Jebran-e Ziyan-e Ma'navi ba Ta'kid bar Roykard-e Roye-ye Qaza'i-ye Iran". Majalle-ye Hoquqi-e Dadgostari, 87 (121), 351-378. (in Persian)
  14. Mir Shekari, Abbas & Hosseini, Fatemeh Sadat. (2023). "Motale'e-ye Tatbighi-ye Ravesh-e Jebran-e Ziyan-e Ma'navi ba Ta'kid bar Roykard-e Roye-ye Qaza'i-ye Iran". Majalle-ye Hoquqi-e Dadgostari, 87 (121), 351-378. (in Persian)
  15. Nazari, Hasan Agha. (2017). "Barrasi-ye Feqhi-Hoquqi-ye Shakhsiyat-e Hoquqi". Hoquq-e Eslami, 14 (54), 87-112. (in Persian).
  16. Naqibi, Seyyed Abolghasem. (2007). "Nazariye-ye Jebran-e Mali-ye Khesarat-e Ma'navi dar Hoquq-e Eslami". Elahiyat va Ma'aref-e Eslami (Motale'at-e Eslami), (77), 181-215. (in Persian).
  17. Ibn Kathir. (1976). Al-Sirah al-Nabawiyyah. Beirut: Dar al-Ma'refah le-Teba'ah va Nashr va Tovzi'. (in Arabic).
  18. Harr Ameli, Mohammad ibn Hassan; Hosseini Jalali, Mohammadreza; va Mo'asseseh Al al-Bayt (AS) le-Ehya' al-Torath. (1995–1996). *Tafsil-e Vasa'el al-Shi'ah ila Tahsil-e Masa'el al-Shari'ah (Jeld 1–30)*. Qom: Mo'asseseh Al al-Bayt (AS) le-Ehya' al-Torath. (in Arabic).
  19. Dor al-Khabir fi Taqrir al-Ta'viz 'an al-Darar al-Ma'navi (Derasah Moqaranah). (2022). Aman Jamal Abdulrahman Mansour, Jame'at al-Najah al-Wataniyyah. (in Arabic).
  20. San'ani, Abdul Razzaq. (1983). Mosannaf Abdul Razzaq al-San'ani. Beirut: al-Maktab al-Islami. (in Arabic).
  21. Abdul Baset Saleh al-Sendi. (2022). "Al-Ta'viz 'an al-Darar al-Adabi bayn al-Shari'ah wa al-Qanoun". Majallat al-Bohouth al-Akademiyyah, 23, 87-106. (in Arabic).
  22. Omar Mansour Ashour Abu Ajilah. (2024). "Al-Asanid wa al-Dhawabet al-Shar'iyyah al-Muta'alliqah bi al-Ta'viz 'an al-Darar al-Adabi: Derasah Moqaranah bayn al-Shari'ah wa al-Qanoun al-Libi". al-Majallah al-Ifriqiyyah le-Derasat al-Motaghaddemah fi al-Oloum al-Insaniyyah wa al-Ejtima'iyyah (AJASHSS), 464-478. (in Arabic)
  23. al-Anzi, Sami al-Hazal, al-Anzi, & Abdulkarim Rabee'. (2021). "Mada Mola'amat al-Darar al-Adabi le-Shakhsiyyah al-E'tebariyyah: Derasah Wasfiyyah Moqaranah bayn al-Qanounayn al-Faransi wa al-Masri". Kolleh al-Qanoun al-Kuwaitiyyah al-Alamiyyah, 38(10), 107-178. (in Arabic).
  24. al-Ayyash, M. A. (2021). "Al-Darar al-Adabi le-Shakhs al-E'tebari – Moqarabeh Tahliliyyah Moqaranah". Majallat al-Hoquq, 45(4/2). https://doi.org/10.34120/jol.v45i4.2701(in Arabic).
  25. Fath al-Bab, & Mohammad Rabee'. (2024). "Haqq al-Shakhs al-E'tebari fi al-Ta'viz 'an al-Darar al-Adabi (Derasah Tahliliyyah Moqaranah bayn al-Qanoun al-Masri wa al-Qanoun al-Faransi)". Majallat al-Derasat al-Qanouniyyah wa al-Eqtesadiyyah, 10(1), 3278-3400. (in Arabic).
  26. Qabha, & Basel. (2009). Al-Ta'viz 'an al-Darar al-Adabi Derasah Moqaranah(Doctoral dissertation, Jame'at al-Najah al-Wataniyyah, Kolleh al-Derasat al-Olya). (in Arabic).
  27. Brouillou, G. (2014). Le prejudice moral des personnes morales. Revue Juridique de l'Ouest, 27(1), 7-46.
  28. Moreteau, O., & On, A. D. (2012). X. France. European Tort Law Yearbook, 2(1), 229-260.
  29. Wyszynska-Slufinska, P. (2024). Compensation for moral harm caused to a legal entity–does the new Polish supreme Court resolution of 2023 provide a remedy for the Polish legal system? Some critical remarks in a comparative perspective. Wiadomosci Ubezpieczeniowe, (1), 47-59.
  30. Broche, C. (2013). Faut-il en finir avec le dommage moral des personnes morales?. Revue Lamy Droit civil, (104), 19.
  31. Karner, E., & Steininger, B. C. (Eds.). (2024). European Tort Law 2023. Walter de Gruyter GmbH & Co KG.
  32. Do, V. D. (2018). La reforme du droit de la responsabilite civile: regards croises vietnamo-francais. Revue internationale de droit compare, 70(1), 119-148.
  33. Carreras, F. L. (2016). Les personnes morales et le prejudice moral en France. Aequitas Virtual, 10(25).
  34. Kassem, P., & Hassan, M. (2020). Moral damage and the juridical person—an analytical critical reading of the judgement of the Egyptian Court of Cassation—the Civil & Commercial Chamber, 22/1/2018. BAU Journal—Journal of Legal Studies.
  35. Kassem, P., & Hassan, M. (2020). The moral damage and the juristic person in light of the two decisions of the Cassation Court (Commercial and Economic Division) issued on 10/03/2020 and 9/6/2020. BAU Journal—Journal of Legal Studies.
  36. Almaharmeh, M. M. (2022). Compensating a legal person for moral damage in Jordanian law.  Pol. & L., 15, 1.
  37. Wells, M. L. (2021). Uzuegbunam v. Preczewski, Nominal Damages, and the Roberts Stratagem.  L. Rev., 56, 1127.
  38. Avraham, R. (2017). Estimating Pain-and-Suffering Damages. The Oxford Handbook of Law and Economics: Volume 2: Private and Commercial Law, 96.

 

Journal of Research and Development in Comparative Law

Articles in Press, Accepted Manuscript
Available Online from 03 October 2025