فصلنامه تحقیق و توسعه در حقوق تطبیقی

فصلنامه تحقیق و توسعه در حقوق تطبیقی

ماهیت حقوقی سهام با تأکید بر نظریه‌‌های حق مالکانه (مطالعه تطبیقی در حقوق ایران و انگلیس)

نوع مقاله : مقاله علمی پژوهشی

نویسندگان
1 دکتری مدیریت مالی گرایش حقوق مالی، دانشکده اقتصاد، مدیریت و حسابداری، دانشگاه یزد.
2 دکتری مدیریت مالی گرایش مهندسی مالی، دانشکده اقتصاد، مدیریت و حسابداری، دانشگاه یزد.
چکیده
سهام به عنوان یکی از مهم‌‌ترین ابزارهای تأمین مالی در بازار سرمایه محسوب می‌‌گردد. مهم‌‌ترین چالش حقوقی در خصوص معاملات سهام، تبیین ماهیت این ورقه بهادار است. نظرات حقوق دانان در باب ماهیت سهام و مباحث مربوط به آن پراکنده است. وجود دیدگاه‌های گوناگون به حق مالکانه سبب گردیده است تا نظریه‌های متفاوتی درباره آن صورت بندی شود. این نظریه‌‌ها اساسا به نحوه انعکاس رابطه سهم مالکیت و واحدهای اقتصادی در حساب‌های حق مالکانه می‌‌پردازند، از مهم ترین نظریه‌های حق مالکانه که در این تحقیق مورد بررسی قرار گرفته می‌‌توان به نظریه مالکیت، نظریه شخصیت مستقل، نظریه بنیاد وجوه و نظریه مدیریت اشاره کرد. همه نظریه‌های حق مالکانه می‌‌کوشند تا رابطه مالکان و واحدهای اقتصادی را با حساب‌های حق مالکانه تبیین و پیش بینی کنند، این نظریه‌‌ها همچنین در تفسیر حقوق و سهم قانونی در حساب‌های حق مالکانه فایده‌‌مندند. با این حال هیچ یک از آن‌ها به تنهایی نمی‌‌تواند مبنایی برای تعریف و تفسیر تمام رویدادهای واحدهای اقتصادی به دست دهند.
در حقوق انگلیس، ماهیت حقوقی سهام متأثر از نظریه تعهدات و تقسیم بندی مشهور حقوق عینی و دینی می‌باشد لذا به عنوان یکی از دستاوردهای تحقیق حاضر می‌‌توان به تبیین ماهیت حقوق سهام از منظر عین یا دین بودن با تأکید بر این نظریه‌‌ها اشاره نمود؛ به این صورت که سه نظریه شخصیت مستقل، تئوری وجوه و نظریه فرماندهی به سهام ماهیت دینی می‌‌دهند.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


استا, محمدحسین, افراس, غلامحسین, & احمدی, جعفر. (1402). تحلیل تطبیقی قابلیت مطالبه زیان تفویت فرصت ناشی از تاخیر در تادیه پولی در فقه و حقوق. فصلنامه تحقیق و توسعه در حقوق تطبیقی6(19), 34-62. doi: 10.22034/law.2023.2000902.1239
اسکینی، ربیعا (1387). حقوق تجارت. جلد سوم، تهران: انتشارات سمت.
آقا‌بیگی‌نصراله‌آبادی، مصطفی و سعیدی، پرویز (1398). مقایسه تئوری وجوه با سایر تئوری‌های حسابداری. مطالعات اقتصاد، مدیریت مالی و حسابداری، 2(2)، 1-18.
باریکلو، علی‌رضا (1385). ماهیت سهم و بازخرید آن توسط صادرکننده. پژوهشنامه حقوق و علوم سیاسی، 1(1)، 14-38.
پویا نسب، امیر (1393). نظریه‌های حق مالکانه. نشریه حسابدار، 10، 22-27.
عیسایی تفرشی، محمد و شعاریان ستاری، ابراهیم (1381). سهم و حقوق ناشی از آن در شرکتهای سهامی. پژوهش حقوق عمومی، 4(7)، 21-49.
جعفری خسروآبادی، نصراله، و شهیدی، سیدمرتضی (1394). بازپژوهی فقهی - حقوقی ماهیت اوراق سهام و قرارداد وا‌گذاری آن. تحقیقات مالی اسلامی،  5(1(پیاپی 9))، 37-64.
دشتی، رحمت (1389). بررسی آثار مترتب بر توثیق سهام در حقوق انگلستان و ایران. بورس اوراق بهادار، 3(10)، 37-53.
ستوده تهرانی، حسن (1375).حقوق تجارت. جلد دوم، تهران: انتشارات دادگستر.
سلطانی، محمد، و اخوان هزاوه، حامده. (1391). ماهیت و قواعد حقوقی توثیق سهام. بورس اوراق بهادار، 5(17)، 141-161.
شباهنگ، رضا (1381). تئوری حسابداری. جلد دوم، تهران: مرکز تحقیقات تخصصی حسابداری و حسابرسی سازمان حسابرسی.
شریعتی نجف‌آبادی، الهام؛ عیسائی تفرشی، محمد؛ و مرادی، خدیجه (1392). حقوق و اختیارات سهام‌داران در شرکت‌های سهامی (مطالعۀ تطبیقی درحقوق ایران و لبنان). مطالعات حقوق خصوصی، 43(3)، 89-108.
عرفانی، محمود (1374). حقوق تجارت. تهران: موسسه نشر جهاد، جلد دوم.
عیسایی تفرشی، محمد و سکوتی نسیمی، رضا (1383). بیع سهام شرکت‌های سهامی. علوم اجتماعی و انسانی دانشگاه شیراز، 21(2 (پیاپی 41) ویژه نامه حقوق)، 35-58.
غمامی، مجید و ابراهیمی، مریم (1391). ماهیت حقوقی سهام پذیرفته‌شده در بورس. مطالعات حقوق تطبیقی، 3(2)، 127-145.
کاتوزیان، ناصر (1386). حقوق مدنی(اموال و مالکیت). تهران: نشر میزان.