فصلنامه تحقیق و توسعه در حقوق تطبیقی

فصلنامه تحقیق و توسعه در حقوق تطبیقی

مسئولیت مدنی ناشی از دعاوی تصرف در حقوق انگلستان و امکان اقتباس از آن در حقوق ایران

نوع مقاله : مقاله علمی پژوهشی

نویسندگان
1 مربی،گروه حقوق خصوصی، دانشگاه آزاداسلامی واحد اردبیل، اردبیل، ایران
2 استادیار، گروه حقوق خصوصی، دانشگاه آزاداسلامی واحد اردبیل، اردبیل، ایران
3 استادیار، گروه حقوق خصوصی، دانشگاه آزاداسلامی واحداردبیل، اردبیل، ایران
4 استادیار، گروه حقوق، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران
چکیده
از مهمترین عرصه‌های مسئولیت مدنی، مسئولیت مدنی برگرفته از دعاوی تصرف است که طی آن فرد متجاوز؛ با ارتکاب رفتاری در ملک خویش یا دیگری، موجب ایراد خسارت به دیگران می‌شود. در انگلستان دعاوی تصرف در قالب دو دعوای تصرف عدوانی (معارض) و مزاحمت (خصوصی) قابل طرح بوده و برخلاف حقوق ایران دعوای ممانعت از حق پیش بینی نشده و این دعوا نیز در قالب دعوای مزاحمت مطرح می‌گردد. حال سوال اساسی این است که نظام حقوقی انگلستان در رسیدگی به دعاوی تصرف (تصرف معارض و مزاحمت)، از کدام یک از نظریات شناخته شده و حاکم بر مسئولیت مدنی پیروی می‌کند. برای پاسخ به سوال باید رویه قضایی انگلستان که مبنای اصلی سیستم حقوقی آن کشور است، مورد بررسی قرار گیرد. این مقاله با هدف مسئولیت مدنی ناشی از دعاوی تصرف در حقوق انگلستان و امکان اقتباس از آن در حقوق ایران نگارش گردید. پژوهش حاضر از نظرهدف، از نوع تحقیقات کاربردی، از نظر روش اجراء جزء تحقیقات توصیفی- تحلیلی محسوب می‌شود.
برای جمع آوری اطلاعات از روش کتابخانه‌ای استفاده شده و ابزار گردآوری اطلاعات هم بیشتر نوشتاری و نظری است. یافته‌های پژوهش نشان داد مسئولیت مدنی ناشی از دعاوی تصرف در حقوق ایران و انگلستان بر مبنای تقصیر استوار است. البته در دعوای تصرف عدوانی خواهان برای مطالبه خسارت و اجرت المثل ایام تصرف نیازی به اثبات ورود خسارت ندارد و صرف تصرف بدون رضایت، کافی برای تحقق مسئولیت متصرف لاحق است. لیکن در دعوای مزاحمت هم در حقوق ایران و هم انگلستان خواهان باید ورود خسارت را اثبات نماید یعنی علاوه‌بر مداخله و اخلال در تصرف،ورود خسارت هم از ارکان اقامه دعوای مسئولیت می‌باشد. قضات انگلستان با تحلیل عناصر دعاوی هم سنخ، نتیجه به عمل آمده را در موارد مشابه اعمال می‌نمایند و به مرور تبدیل به عرف قضات می‌شود بدون اینکه منتظرقانون ‌گذاری آن ازطرف قوه مقننه باشند.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


احمدی فر, ،رسول. (1402). نظریۀ پیشگیری از مسئولیت قهری بر اساس مبانی فقهی و حقوقی. فصلنامه تحقیق و توسعه در حقوق تطبیقی6(19), 7-33. doi: 10.22034/law.2023.2000419.1236
استا, محمدحسین, افراس, غلامحسین, & احمدی, جعفر. (1402). تحلیل تطبیقی قابلیت مطالبه زیان تفویت فرصت ناشی از تاخیر در تادیه پولی در فقه و حقوق. فصلنامه تحقیق و توسعه در حقوق تطبیقی6(19), 34-62. doi: 10.22034/law.2023.2000902.1239
امینی، عیسی و نوعی، الیاس (1391). قواعد عام مسئولیت مدنی در حقوق انگلستان با نگاهی به حقوق ایران. تحقیقات حقوقی بین‌المللی، 5(16)، 9-279.
امینی، عیسی و محمدی نژاد، سمیرا (1391). نقش تقصیر در مسئولیت مدنی و مقایسه آن با حقوق کامن‌لا. تحقیقات حقوقی بین‌المللی، 5(18)، 1-22.
جمشیدی، صمد (1393). بررسی سیر تحولات جرم تصرف عدوانی در حقوق کیفری ایران و انگلیس. پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی علوم و تحقیقات واحد شاهرود.
شریفی، علیرضا، مولودی، محمد، و حیدری، فرزاد (1398). بازنمایی اندیشه دینی در مسئولیت مدنی ناشی از مزاحمت و مقارنه آن با حقوق انگلیس. پژوهش‌های اعتقادی کلامی (علوم اسلامی)، 9(34)، 133-156.
صادقی مقدم، محمد حسن و نوری یوشانلوئی، جعفر (1390). تحول مسؤولیت مدنی در حقوق ایران و فرانسه با تأکید بر شناسائی خسارات غیر ترمیمی. مطالعات حقوق خصوصی، 41(4)، 239-256.
کاتوزیان، امیرناصر (1397). اموال و مالکیت. چاپ هفدهم، تهران: نشر دادگستر.
کاظمی، محمود (1391). اثر فعل زیان دیده بر مسوولیت مدنی عامل زیان. دیدگاه‌های حقوق قضایی، 17(57)، 79-104.
موسوی، سیدمهدی (1388). شبه‌جرم و مسئولیت مدنی در حقوق انگلستان. ترجمه ازکتاب بیرمنگهام، ورا، خلاصه مسئولیت مدنی، تهران: نشر میزان
نوین، پرویز (1394). حقوق مدنی تطبیقی. چاپ دوم، تهران: انتشارات گنج دانش.