فصلنامه تحقیق و توسعه در حقوق تطبیقی

فصلنامه تحقیق و توسعه در حقوق تطبیقی

مطالعه تطبیقی استفاده از سازش در اختلافات تجاری بین‌المللی و ظرفیت (جایگاه) قانونی آن در ایران

نوع مقاله : مقاله علمی پژوهشی

نویسنده
دانشجوی دکتری حقوق نفت و گاز، دانشکده حقوق، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران
چکیده
امروزه به‌کارگیری شیوه سازش، به عنوان یکی از روش‌های حل و فصل اختلاف جایگزین دادگاه و داوری، در بسیاری از نقاط جهان در حال گسترش است. علت آن، مزایای متعددی است که این روش در جوهره خود بر رسیدگی با کارایی بالا به اختلافات تجاری دارد. حال پرسش‌هایی که مطرح می‌گردند بدین ترتیب است که آیا در ایران قواعد سازش وجود دارد یا خیر؟ در صورت مثبت بودن سؤال پیشین، آیا این قواعد کارآمد می‌باشد؟ و قواعد سازش در قوانین و مقررات سایر نظام‌های حقوقی به چه شکل می‌باشد؟ در مقام پاسخی مختصر بایستی متذکر شد که در کشور ایران، علی‌رغم وجود قواعد قانونی مانند صلح در قانون مدنی و سازش در قانون آیین‌دادرسی مدنی، همچنان سازش به عنوان یک روش حل و فصل اختلاف به بلوغ نرسیده و جایگاه مستقلی در میان سایر روش‌ها پیدا نکرده است. مقاله حاضر بر این مبنا استوار است که احکام سازش در نظام حقوقی حال حاضر ایران، با قواعد سازش همچون قانون نمونه آنسیترال، قواعد اتاق بازرگانی بین‌المللی، دستورالعمل اتحادیه‌اروپا، عهدنامه سنگاپور و یا حتی قانون ملی سنگاپور فاصله قابل توجهی دارد؛ به نحوی که در حال حاضر نمیتوان آن را به عنوان یک روش مستقل و کارآمد در قراردادهای تجاری استفاده نمود. از این ‌روی نگارنده ضمن واکاوی قوانین حاضر در ایران، با نگاهی تطبیقی، کوششی در ارائه چشم‌اندازی جامع از مقررات‌گذاری مطلوب در سازش دارد.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


احمدوند، خلیل­الله، مقامی، رستم (1400). بررسی تطبیقی نهاد سازش در حقوق ایران و مصر. فصلنامه بین­المللی قانون یار، 17، 157-181.
اسدی نژاد، سیدمحمد (1391). اصل استقلال و بی‌طرفی در داوری تجاری بین‌المللی. دانش و پژوهش حقوقی، 1(2)، 1-24.‎
افتخار جهرمی، گودرز و السان، مصطفی (1393). آیین دادرسی مدنی. تهران: انتشارات دور اندیشان، چاپ اول.
جوان بخت, محمد, کریمی, پریسا, & کلانتری درونکلا, کیومرث. (1403). میانجی‌گری کیفری در حقوق ایران و چالش‌های روبرو؛ با رویکردی به کشور اندونزی. فصلنامه تحقیق و توسعه در حقوق تطبیقی6(20), 109-136. doi: 10.22034/law.2023.2011605.1259
درویشی هویدا، یوسف (1390). مطالعه‌ای بر میانجی‌گری به عنوان روش دوستانه حل و فصل اختلافات. مطالعات حقوق خصوصی، 41(4)، 121-137.
طهرانچیان، پرستو (1397). شورای حل اختلاف (سازش داوری و حقوق شهروندی). تهران: نشر ساکو، چاپ اول.
شیروی، عبدالحسین (1391). حقوق تجارت بین­الملل. تهران: سمت.
شیروی، عبدالحسین (1385). بررسی قانون نمونه آنسیترال در خصوص اصلاحگری بین‌المللی. اندیشه‌های حقوقی، 4(10)، 45-73.
عالی پناه، علیرضا و زیار، محسن (1396). بررسی تطبیقی نهاد سازش در حقوق ایران و حقوق تجارت بین‌الملل. آموزه‌های حقوقی گواه، 3(2)، 63-96.‎
مجدآبادی فراهانی، فرزانه و اصغری، سمیرا (1401). واکاوی عقد صلح در پرتو قوانین و مقررات مالیاتی. پژوهشنامه مالیات، 53(30)، 123-143.
منصوری، محمد، الشریف، محمد مهدی و طباطبایی، سید محمد صادق (1401). تأملی در نسبت عقود غیرمعین و عقد صلح. پژوهش حقوق خصوصی، 11(40)، 129-165.
موسوی خمینی، سیدروح­الله (1434 ه.ق)، تحریر الوسیله، جلد اول، قم: موسسه مطبوعات دارالعلم.
نایینی، محمدحسین (1373 ه.ق)، منیه­الطالب فی حاشیه المکاسب، جلد اول، تهران: المکتبه المحمدیه.
نیکبخت، حمیدرضا و ادیب، علی اکبر (1395). اصلاحگری و میانجی‌گری به عنوان جایگزین روش‌های سنتی حل اختلافات مدنی- تجاری» (امکان بکارگیری آنها در صنعت نفت). فصلنامه تحقیقات حقوقی، , 20(78)، 57-81.