تحلیل حقوقی و ساختاری نهاد ناظر در اجرای سیاست رقابتی (مطالعه تطبیقی: ایران و ایالات متحده آمریکا)

حیدریان دولت‌آبادی, محمدجواد; علی‌اکبری بابو‌کانی, احسان

doi:10.22034/law.2024.2035389.1413

تحلیل حقوقی و ساختاری نهاد ناظر در اجرای سیاست رقابتی (مطالعه تطبیقی: ایران و ایالات متحده آمریکا)

نوع مقاله : مقاله علمی پژوهشی

نویسندگان

محمدجواد حیدریان دولت‌آبادی ¹

احسان علی‌اکبری بابو‌کانی ²

¹ دانشجوی دکتری حقوق بین‌الملل، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران

² دانشیار دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

10.22034/law.2024.2035389.1413

چکیده

حقوق رقابت، شاخه‌ای نوظهور در نظام حقوقی معاصر است. درک صحیح از سیاست رقابتی می‌تواند مبنایی کافی برای اتخاذ دیدگاهی بنیادین و هنجاری نسبت به مسائل حقوق رقابت فراهم آورد. تفاوت در *نظارت* و *تنظیم‌گری* تعیین‌کننده نحوه عملکرد بازار است؛ و برای درک این تفاوت، شناخت سیاست رقابتی ضروری است. سیاست رقابتی ممکن است بر حمایت دولتی از تولید و صنعت ملی مبتنی باشد یا بر رویکردی غیرمداخله‌گر و تنظیمی استوار گردد. از سوی دیگر، *نظارت* بر پایه اصل عدم مداخله در سازوکار بازار، ریشه در اندیشه‌های لیبرالی دارد، حال آن‌که *تنظیم‌گری*، چه به‌عنوان قاعده و چه به‌عنوان استثنا، بر این فرض مبتنی است که بازار در تحقق اهداف خود ناکارآمد بوده و دولت ناگزیر از مداخله برای اصلاح این ناکارآمدی‌هاست. این مقاله با استفاده از روش توصیفی، به تحلیل نهاد ناظر در اجرای سیاست رقابتی می‌پردازد. نویسنده ابتدا به تبیین سیاست رقابتی، الزامات مرتبط با آن و انحرافات تحمیل‌شده بر بازار می‌پردازد، سپس با تعریف نهاد ناظر و تمایز آن از نهادهای تنظیم‌گر، ویژگی‌های نهاد ناظر مطلوب را بررسی می‌کند و در نهایت، با انجام مطالعه تطبیقی میان ایران و ایالات متحده آمریکا، ساختار و کارکرد این نهاد را تحلیل می‌نماید. این نوع از سیاست رقابتی، به دلیل تجربه‌های کاربردی توصیف‌شده در پژوهش‌های جدید، برای نظام بومی مناسب ارزیابی می‌شود.

کلیدواژه‌ها

سیاست رقابتی

حقوق رقابت

نهاد ناظر رقابت

نهاد تنظیم‌گر

پلیس اداری

مطالعه تطبیقی

موضوعات

حقوق بین‌الملل

Abilities of the individual, Hassan, Anatomy of Economics, Electronic Publishing and Informing the World of Computer, Second Edition, 2007.
Administrative Law, Publication of the Seventh, 17, 2011.
Aladdin, Amir Hossein, Competition Law in the Mirror of Legislative Developments, Majd Publications, First Edition, 2012.
Armentano, Dominick T., Antitrust ;The Case For Repeal, Ludwig von Mises Institute, 2007.
Broder,Douglas” S. Antitrust Law and Enforcement “ Oxford University Press, 2010.
Dawar, Kamala and Holmes, Peter (2011) Competition Policy. In: Preferential Trade Agreement Policies for Development: A Handbook. World Bank. ISBN 978-0-8213-8643-9
Forrester, Ian S., Due process in EC competition cases: A distinguished institution with flawed procedures, White & Case LLP, December 2009
Ganglmair, Bernhard and Gunster, Andrea, Separation of Powers: The Case of Antitrust, May 15, 2011.
Ghaffari Farsani, Behnam, Civil Procedure Guarantee, Violation of Competition Law Rules, Dr. Mahmoud Bagheri's Guide, Ph.D., Faculty of Law and Political Science, University of Tehran, May 2011.
ICC Commission on Competition, Due process in EU antitrust proceedings, Document No. 225/667 – 8 March 2010.
International Competition Network (ICN), Competition Advocacy In Regulated Sectors: Examples Of Success, April 2004.
International Competition Network, Agency Effectiveness Project, Kyoto, Japan, April 2008.
Judge, Seyyed Abolfazl, Basic Law and Political Institutions, Publishing, Twelfth Edition, Winter 2004, p. 37.
Judge, Yadollah, Public Finance and Government Economy, Research Institute of Economics, Tarbiat Modarres University, Second Edition, 2005.
Kamarkhani, Days, Government Responsibility in the Law of Internal and International Competition, Master's Degree in International Economic Law, University of Tehran, Dr. Jafar Nouri, October 2013
Khemani ,R .Shyam, objectives of competition policy, A Framework For The Design And Implementation Of Competition Law And Policy. Available at: http://www.oecd.org/daf/competition/prosecutionandlawenforcement/27122227.pdf
Khodadad Kashi, Farhad and Shahi Tash, Mohammad Nabi, The scope and scope of competition law according to the economic structure (Case Study of Iran), Journal of Law and Policy Research.
Khosravi, Hasan, Basic Law 1, Payame Noor Publication, Third Edition, 2009.
Kovacic William E., Hyman David A., Competition Agency Design:What's On The Menu?, Illinois Public Law And Legal Theory Research Papers Series No.13-26, Illinois Public Law And Legal Theory Research Papers No.2012-135, Electronic Copy Avaiable At: http://papers.ssrn.com/abstract=2179279
Kovacic, William E., Rating The Competition Agencies: What Constitutes Good Performance?, George Mason Law Review, 903, Vol 16, Number 4, Spring 2009.
Menns, Kl, Eversley, Decoursey, The Appropriate Design of the CARICOM Competition Commission, Paper presented at the ACLE Conference (Amsterdam), May 20, 2011.
Milberg, William, Trade and Competition Policy, UNDP background paper for Making Global Trade Work for People, New York, 2003.
Muris, Timothy J., Principles For A Successful Competition Agency, Published In University of Chicago Law Review, Vol.72, No.1, Winter2005.
Muris, Timothy J., State Intervention/State Action – A U.S. Perspective, October 24, 2003.
OECD, Judicial Enforcement of Competition Law, 1996.
Peace, Mohammad, Supervision and Balance in the Basic Law System, Drakan Publishing House, Second Edition, Winter 2011.
Rashvand Bokani, Mehdi, Competition Law, Imamie Jurisprudence, Law of Iran and European Union, Imam Sadiq University Press, 2011.
Rothbard, Murray N., Anatomy Of The State, Ludwig von Mises Institute, 2009.
Sadeghi Moghadam, Mohammad Hossein and Behnam Ghaffari Farsani, The Spirit of Competition Law - A Comparative Study on Competition Law Objectives, Journal of Legal Justice, 75, No. 73, Spring 2011.
Sadeghi Yarandi, Seifollah, Tarmasari, Masoud, Descriptive Culture of International Trade and Trade Organization Terms, Institute for Business Studies and Research, First Printing, 2006.
Sadraei Javaheri, Ahmad, Industrial Economics, Industrial Management Organization, 2011
Safai, Seyyed Hossein, General Rules of Contracts, Publishing, 2011.
Samavati, Heshmatollah, Introduction to Commercial Competition Law and its Role in Market Policy and Regulation, Tehran, Iran.
Tabatabaee Motameni, Manouchehr, Public Freedom and Human Rights, Tehran University Press, Fifth Edition, 2011.
Tarullo, Daniel K., Competition Policy For Global Markets, Oxford University Press, Journal of International Economic Law (1999).
Trebilcock, Michael J., Edward M. Iacobucci, Designing Competition Law Institutions, World Competition, 2002.
United States Department of Justice Agencies, available at http://www.justice.gov/agencies/index-list.html.
UNTAD, Model Law On Competition, New York and Geneva, 2007.
Vakili Moghaddam, Mohammad Hassan, Anti-Competition Agreement, Tehran, Book Publishing All with the publication of the publication, 2010
Weber Waller, Spencer, The Next Generation Of Competition Law, Loyola University Chicago School Of Law, Electronic Copy Available At: http://ssrn.com/abstract=2028014
Working Group on the Interaction between Trade and Competition Policy, The Fundamental Principles Of Competition Policy, WT/WGTCP/W/127, 7 June 1999.
Yousefi, Salah, Competition Law in the Insurance Industry, Master's Thesis for International Commercial Economic Rights by Mahmoud Bagheri, Faculty of Law and Political Science, University of Tehran, Oct 2014.