فصلنامه تحقیق و توسعه در حقوق تطبیقی

فصلنامه تحقیق و توسعه در حقوق تطبیقی

واکاوی وظایف و اختیارات دادستان در حفظ و گسترش امنیت قضایی( با رویکرد تطبیقی در حقوق ایران و فرانسه)

نوع مقاله : مقاله علمی پژوهشی

نویسندگان
1 قاضی دادگستری و دانشجوی دکتری حقوق جزا و جرم شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد مشهد، مشهد، ایران
2 استادیار گروه حقوق، حقوق جزا و جرم شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد مشهد، مشهد، ایران
چکیده
دادسرا به‌عنوان یکی از مهم‌ترین نهادهای تأمین‌کننده امنیت قضایی و حفاظت از آزادی‌های اساسی در حقوق ایران و فرانسه، تحت ریاست دادستان به‌عنوان مدعی‌العموم عمل می‌کند. در چارچوب وظایف و اختیارات دادستان، تأمین امنیت قضایی یکی از اصلی‌ترین رسالت‌های وی محسوب می‌شود. هدف این مقاله، بررسی تطبیقی وظایف و اختیارات دادستان در حقوق ایران و فرانسه و نقش آن‌ها در حفظ و گسترش امنیت قضایی است. پژوهش حاضر با روش توصیفی-تحلیلی به بررسی محورهای اصلی تأمین امنیت قضایی شامل حفظ و گسترش امنیت قضایی، تضمین اصول دادرسی منصفانه و تضمین عدالت قضایی می‌پردازد. نتایج تحقیق نشان می‌دهد که اصولی نظیر تضمین برائت، حق سکوت، تفهیم اتهام، داشتن وکیل، قانونی بودن دادرسی، غیرعلنی بودن دادرسی، مستند بودن حکم قاضی، جرم‌شناسی عمل از نظر قانون، عدم عطف به ما سبق قوانین، علنی بودن محاکمات و حق دادخواهی، از مهم‌ترین ابزارهای حفظ و گسترش امنیت قضایی در هر دو نظام حقوقی هستند. با این حال، در برخی موارد، فقدان رعایت کامل برخی از این اصول موجب خدشه‌دار شدن امنیت قضایی شده است.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


  • الف: کتب

    • آشوری، محمد و دیگران(1396). افشاء مستندات اتهام؛ ابزاری برای تحکیم اصل برابری سلاح‌ها (مطالعه تطبیقی حقوق ایران، فرانسه و رویه قضائی بین‌المللی) فصلنامه تحقیقات حقوق خصوصی و کیفری، 34(2)، 28- 61.
    • حبیب زاده، محمدجعفر(1391). اندیشه حقوقی(2) (مجموعه مقالات حقوق کیفری عمومی)، جلد دوم، چاپ سوم تهران، انتشارات نگاه.
    • زراعت، عباس(1392). اصول آئین دادرسی کیفری، جلد اول، چاپ اول، ایران، انتشارات مجد.
    • عباسی، محمود و جمشیدی، علیرضا. ( 1396). گفتارهایی در حقوق شهروندی. جلد اول، چاپ دوم، تهران: نشر میزان.
    • محمد بیکی خورتائی، علیرضا.(1392). دادستان و امنیت اجتماعی، جلد اول، چاپ اول، تهران، میزان.
    • نوروزی فیروز، رحمت الله.(1390). حقوق جزای عمومی (مجازات)، جلد اول، چاپ دوم، تهران، میزان.

    ب: مقالات، پایان نامه، رساله و همایش

    • امیری، سارا و روح الامینی، محمود،(1396).« بررسی رویکردهای عملی نقش دادستان در پیشگیری از جرم،
    • آشوری، محمد و سپهری، روح الله.(1392). «بررسی تطبیقی مرحله تحت نظر در آیین دادرسی کیفری ایران و فرانسه»، آموزه های حقوق کیفری، دوره 2. شماره 4،
    • پیوست، رحمان، شیداییان، مهدی، و صالحی، محمد.(1401)«چالش‌‌های دادستان در اجرای دادرسی‌عادلانه و راهکارهای آن». فصلنامه پژوهش حقوق کیفری. دوره 40، شماره 11.
    • حاجی ده آبادی، محمد علی. (1390). «مبانی فقهی حق سکوت متهم در دعاویی جزایی (با همکاری آقای روح ا... اکرمی سراب» حقوق اسلامی، دوره 25، شماره 1.
    • خدابخشی، عبداله(1393). حقوق داوری و دعاوی مربوط به آن در رویه قضایی، تهران: شرکت سهامی انتشار.
    • خوبیاری, حامد . (1403). مطالعه تطبیقی و انتقادی حق بر فراموش شدن در پرتو اسناد بین‌المللی و حقوق ایران. فصلنامه تحقیق و توسعه در حقوق تطبیقی, 7(23), 127-152. doi: 10.22034/law.2024.2028152.1335
    • درویشوند، ابوالفضل؛ کدخدا مرادی، ابوالفضل؛ فتاحی زفرقندی، علی.( 1400).«تضمینات حق دادخواهی در نظام جمهوری اسلامی ایران مبتنی بر نظرهای شورای نگهبان»، فصلنامه دانش حقوق عمومی، دوره، شماره 2.
    • ساقیان، محمدمهدی. (1393). «تقویت حقوق و آزادی‌های متهم در مرحله تحقیقات مقدماتی آیین دادرسی کیفری 1392». پژوهش حقوق کیفری، دوره 6، شماره 4.
    • ساقیان، محمدمهدی.(1393). «تحولات حق متهم برداشتن وکیل در مرحله تحت نظر در حقوق ایران و فرانسه». مجله مطالعات حقوق کیفری و جرم‌شناسی، دوره 21، شماره 4.
    • سجادی، لیلا و افراسیابی، علی.(1393). «پاسخ‌‌های پلیس به خشونت خانگی علیه بانوان (مطالعه تطبیقی سیاست جنایی ایران و کانادا)». فصلنامه مطالعات بین‌‌المللی پلیس، دوره ۱۶، شماره دوم.
    • شعبانی، عباس.(1393)، «مطالعه تطبیقی حق سکوت متهم در حقوق کیفری ایران و اسناد بین‌المللی و منطقه ای» پایان نامه کارشناسی ارشد دانشگاه آزاد اسلامی واحد رشت.
    • صالحی، محمدخلیل، و افراسیابی، علی. (1397). «جایگاه و حدود اختیارات دادستان در نظام رسیدگی کیفری ایران» فصلنامه پژوهش حقوق کیفری, دوره 7، شماره 25.
    • صفائی, سید حسین و درویش زاده, محمد . (1403). کاربرد تحلیل کیفی تماتیک (الگو محور) برای شناسایی رویه‌های قضایی غالب و قوی در نظام قضایی ایران. فصلنامه تحقیق و توسعه در حقوق تطبیقی, 7(22), 7-15. doi: 10.22034/law.2024.714254
    • عمرانی فر، عدنان و زندی، محمد رضا. (1396). «ممنوعیت یا مقبولیت «تخفیف مجازات» در جرایم مستوجب حد». فصلنامه قضاوت، دوره 90، شماره 4.
    • عمرانی فر، عدنان و شیداییان، مهدی و میر خلیلی، سید محمود.(1399). «جایگاه شُعبه مقدماتی در دیوان بین الملل کیفری و اِمکان سنجی پیش بینی آن در حقوقِ ایران.» پژوهشنامه حقوق تطبیقی، دوره 4، شماره 2.
    • عمرانی‌فر، عدنان، شیداییان، مهدی، عالی‌پور، حسن.(1402).«واکاویِ پروسۀ «ایرادِ اتهام» در نظام‌ها و فرایند عدالتِ کیفری». قصلنامه تعالی حقوق. دوره 9، شماره 4.
    • فتحی، محمدجواد، و هادی، دادیار.(1391).«جایگاه دادستان در سیاست جنایی نوین و الزامات دادرسی عادلانه». مطالعات حقوق تطبیقی معاصر، دوره 4 شماره 7.
    • کوشکی، غلامحسین.( 1389)« بررسی جایگاه سازمانی دادستان درآیین دادرسی کیفری ایران و فرانسه». فصلنامه تحقیقات حقوقی، دوره 5، شماره 2.
    • نیازپور، امیرحسن.(1392). «حق متهمان مبنی بر داشتن وکیل در فرایند کیفری؛ جلوه‌ای از حقوق شهروندی». مجله حقوقی دادگستری، دوره 50، شماره 2. ‌
    • ویژه؛ محمدرضا و محمدی کشکولی.(1397). «اصول بنیادین ناظر بر تضمین اصل بی طرفی قضایی در نظام بین الملل و حقوق ایران»، دیدگاه های حقوق قضایی، دوره 84، شماره3.
    • هاتفی اردکانی، سیدمحمد وابوترابی، محمدرضا و کهدناروئی، قدرت الله.(1394)، «تحقق اصول تضمین در عدالت قضایی» دومین همایش عدالت، اخلاق، فقه و حقوق.