فصلنامه تحقیق و توسعه در حقوق تطبیقی

فصلنامه تحقیق و توسعه در حقوق تطبیقی

تسلیم منطبق در قراردادهای لیسانس از منظر حقوق داخلی و اسناد بین‌المللی

نوع مقاله : مقاله علمی پژوهشی

نویسندگان
1 مدیر گروه حقوق مؤسسه آموزش عالی نبی‌اکرم (ص)، دکتری حقوق تجارت و سرمایه‌گذاری بین‌المللی،دانشکده حقوق، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران
2 استادیار گروه حقوق خصوصی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران
چکیده
تسلیم منطبق یکی از مسائل پیچیده و مهم در قراردادهای مرتبط با مبادله کالا یا حقوق مالکیت فکری، به‌ویژه در قراردادهای لیسانس است. این مفهوم در قوانین ملی و اسناد بین‌المللی تعریف دقیقی ندارد و چارچوب‌های موجود برای معاملات کالامحور نیز پاسخگوی نیازهای خاص این حوزه نیستند. این پژوهش با رویکرد تحلیلی-تطبیقی، به بررسی تسلیم منطبق در قراردادهای لیسانس، شامل حق اختراع، دانش فنی و فرانشیز می‌پردازد.ابتدا اراده صریح طرفین و شروط قراردادی مبنا قرار می‌گیرد و در غیاب آن، هدف از قرارداد و شرایط ضروری برای تحقق انتقال بررسی می‌شود. همچنین، نقش وارانتی‌ها و تضامین قراردادی در تضمین تسلیم منطبق مورد تحلیل قرار می‌گیرد. یافته‌ها نشان می‌دهد که مقررات عمومی موجود، مانند اسناد بین‌المللی عام، برخی جنبه‌های تسلیم منطبق را پوشش می‌دهند، اما جزئیات و الزامات خاص قراردادهای لیسانس را نادیده می‌گیرند. تدوین مقررات خاص در اسناد داخلی و بین‌المللی می‌تواند تضمین‌کننده تطابق تسلیم با اهداف قراردادی و کاهش اختلافات در این حوزه باشد. هرگاه طرفین درخصوص تعهدات انتقال‌دهنده و جزئیات آن در تسلیم تصمیم‌گیری نکرده باشند، باید به عادت تجاری طرفین و عرف معاملات حاکم بر قراردادهای لیسانس و قوانین تکمیلی روی ‌آورد. در قوانین و مقرراتی که برای قراردادهای کالامحور مانند بیع و اجاره تدوین شده‌اند، نمی‌توان مشخصۀ دقیقی برای تسلیم منطبق لیسانس یافت؛ هرچند می‌توان از ملاک‌های آن، مانند منطبق بودن با هدف از انعقاد قرارداد بهره‌‌مند شد. اما در اسناد بین‌المللی عام مانند اصول قراردادهای اروپایی و اصول قراردادهای تجاری بین‌المللی که برای انواع مختلف قراردادها اعم از اینکه قرارداد کالامحور باشد یا ملکیت فکری‌محور، می‌توان قواعد کارآمدی در این حوزه یافت. نتیجه‌گیری پژوهش تأکید می‌کند که تسلیم منطبق در قراردادهای لیسانس نیازمند رویکردی ویژه است که ماهیت این قراردادها و اهداف اقتصادی و حقوقی آنها را مدنظر قرار دهد.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


جعفر زاده، میرقاسم و ساعتچی علی (1399). تحلیل حقوق قراردادی انتظارات تجاری در قرارداد لیسانس. فصلنامه علمی دیدگاه‌های حقوق قضایی، 169-184. http://jlviews2.ujsas.ac.ir/article-1-1388-fa.html
ساعتچی، علی؛ محمدی نیا، امید (1400). تحلیل حقوقی اقتصادی قواعد حاکم‌ بر قراردادهای لیسانس_مطالعه رویکرد نظام حقوقی آمریکا و رهنمودهایی برای نظام حقوقی ایران. فصلنامه دانشنامه حقوق اقتصادی، ۱9: ۶۳-87. https://doi.org/10.22067/lowecon.2022.41770
ساعتچی،علی، (1399). تحلیل و ارزیابی تضمین اعتبار اختراع در قرارداد لیسانس. فصلنامه دانشنامه حقوق اقتصادی، 17: ۲۵-۴۴. https://doi.org/10.22067/le.v27i16.80053
شهبازی نیا، مرتضی و سجادی سید کمال (1390). تعهد به افشای اطلاعات اساسی در قرارداد فرانشیز. فصلنامه پژوهش های بازرگانی، ص۱۸۵_۲۰۳. https://dor.isc.ac/dor/20.1001.1.17350794.1390.15.59.8.4
شیروی، عبدالحسین و باباپور، محمد، (۱۳۹۰). حسن نیت در توافقات عمودی. مجله حقوقی دادگستری، 75(75)، ۹_۳۶. https://doi.org/10.22106/jlj.2011.11075
صابر، روح اله، (1393) ، قراردادهای لیسانس، تهران: شهر دانش.
صادقی، محمود؛ احسنی فروز، محمد؛ تفرشی، محمد عیسی و جعفرزاده، میرقاسم (1390). تعهدات و الزامات طرفین در قرارداد انتقال فناوری و تطبیق آن با حقوق ایران، کامن لا و برخی نظامهای حقوقی دیگر. پژوهش‌های حقوق تطبیقی، 15(3)، 93-112. https://clr.modares.ac.ir/article_13765.html
صفایی،سید حسین؛محمود کاظمی،مرتضی عادل و اکبر میرزا نژاد، (1390)،«حقوق بیع بین‌المللی،بررسی کنوانسیون بیع بین‌المللی کالا با مطالعه تطبیقی در حقوق ایران، فرانسه، انگلیس و ایالات متحده آمریکا»،انتشارات دانشگاه تهران.
کاتوزیان، امیر ناصر، (1395) ، جلد اول، تهران: شرکت سهامی انتشار.
ماندگار، مصطفی (1396)، قراردادهای تجاری بین‌المللی انتقال فناوری، تهران: شهر دانش.
مرکز داوری اتاق بازرگانی ایران،پرونده کلاسه ۹۳/۴۹/د/ ۳۶ و تقابل ۵/۹۴/۴۷ ۳۶ شماره رای ۳۶/۵/۹۳/۴۹/۴۰۴ تاریخ صدور: ۹۵/۶/۲۳)
میرحسینی، سیدحسن، (1387)حقوق اختراعات، تهران: نشر میزان
میکالا میزلز، (1402) ، راهنمای حقوقی ادینبورگ در تنظیم قراردادهای تجاری بین‌المللی، ترجمه و تحقیق علیجانی،محسن و صغیری، بهراد ،تهران:انتشارات مجد.