فصلنامه تحقیق و توسعه در حقوق تطبیقی

فصلنامه تحقیق و توسعه در حقوق تطبیقی

شرایط و آثار فریب و غرور در تحقق ضمان قهری؛ مطالعه تطبیقی در حقوق اسلام، ایران، انگلیس و فرانسه

نوع مقاله : مقاله علمی پژوهشی

نویسندگان
1 استاد گروه حقوق خصوصی دانشگاه تهران، تهران، ایران
2 دانشجوی دکتری، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات تهران، ایران
چکیده
غرور یکی از موجبات مهم ضمان قهری است، که گستره وسیعی از خدعه، فریبکاری و تدلیس را شامل می شود. این قاعده یکی از قواعد فقهی است و فقها آن را ذیل قاعده «المغرور یرجع الی من غره »مورد بحث قرار داده اند. در کتب حقوقی ایران این مسئله به صورت مستقل و منسجم بررسی نشده و ضوابط آن مشخص نیست، از این رو آنچه در این کتابها آمده ، نامفهوم است و خلاء قانونی ناشی از آن را نشان می دهد و همین امر موجب شده است که با چالشهایی در این زمینه روبرو باشد . اما در مقایسه با حقوق فرانسه مترقی تر به نظر می رسد. در حقوق فرانسه براساس ماده 1130 قانون مدنی مصوب 2016 فریب ، غرور و تدلیس جنبه شخصی دارد و در حیطه عیب اراده قرار می گیرد، که خود این ماده گویای همة موارد فریب نبوده؛ ناقص و در برخی موارد مبهم است.
اما حقوق انگلیس نسبت به حقوق ایران و فرانسه جامع تراست در حقوق انگلیس از غرور و فریب؛ تحت عنوان تقلب و اظهار خلاف واقع، یاد می‌شود و زمانی تحقق می‌یابد که بدون صراحت کافی از یک مفهوم دو پهلو استفاده گردد و شخص توصیف کننده با قصد فریب عمداً اظهارات عاری از صحت بیان کند و یا در صحت و سقم اظهارات خود بی‌مبالاتی کرده باشد. به هر حال مطالعه قواعد حقوقی کشورهای مذکور نشان دهندة این است که فریبکاری از موجبات مسئولیت مدنی قلمداد می­گردد و مبنای حکم ضمان ناشی از آن­، فریب و غروری است که موجب ورود خسارت شده است که هر یک با روشهای خود برای پیشگیری از وقوع آن در درون جامعه خود تلاش می کنند و در بعضی وجوه، موارد عمدتا مبتنی بر وجود ترک فعل و یا عدم ترک فعل است.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

  • بهرامی, حسین . (1403). بررسی تجاری بودن معاملات غیر منقول با تأملی در حقوق فرانسه. فصلنامه تحقیق و توسعه در حقوق تطبیقی, 6(21), 45-66. doi: 10.22034/law.2024.2014978.1269
  • حیدری سید رسول( 1397)، تدلیس، مروری بر حقوق تطبیقی ایران، فرانسه و انگلیس، فصلنامه مطالعات حقوق، شماره 19
  • سلیمانزاده, سمیرا . (1404). شخصیت حقوقی ، تاریخچه، مبانی و آثار، با تاکید بر بررسی تطبیقی شرکتهای تجاری در نظام حقوقی ایران و حقوق نوشته (فرانسه و آلمان). فصلنامه تحقیق و توسعه در حقوق تطبیقی, 8(26), 79-106. doi: 10.22034/law.2025.2045235.1480
  • شفیعی علویجه، قاسم(1390). شرایط غرور موجد مسئولیت در حقوق ایران و انگلیس، فصلنامه پژوهش حقوق و سیاست، سال سیزدهم شماره 33 ،تابستان.
  • لطفی اسداله،( 1379)، قاعده غرور، نشریه دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران ، شماره47
  • نجفیان مجید(1397). بررسی مسؤلیت مدنی ناشی از اضطرار، اکراه، فریب و غرور در فقه امامیه و حقوق ایران،کنفرانس ملی اندیشته های نوین و خلاق در مدیریت، حسابداری، حقوق و اجتماعی.
  • نوح جاه ریحانه و وارسته بازقلعه محمد(1400). بررسی فقهی و حقوقی قاعده غرور، هفتمین کنفرانس بین المللی مطالعات حقوقی و قضایی.
  • ولائی نادر، ره پیک سیامک و کاظمی نادر،(1401)، تحلیل فقهی – حقوقی ضمان غرور با تاکید بر ماده 526 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392، نشریه علمی مطالعات حقوق تطبیقی معاصر،شماره 28
  • حسین دخت اطاقور شادی(1395)، تدلیس در معامالت و قراردادها در نظام های حقوقی ایران و فرانسه،سیزدهمین کنفرانس بین المللی و ملی مطالعات مدیریت، حسابداری و حقوق،
ارسال نظر در مورد این مقاله
نام را وارد کنید.
نشانی پست الکترونیکی را به درستی وارد کنید.
وابستگی سازمانی را به درستی وارد کنید.
توضیحات را وارد کنید (حداقل 50 حرف)
CAPTCHA Image
شناسه امنیتی را به درستی وارد کنید.