فصلنامه تحقیق و توسعه در حقوق تطبیقی

فصلنامه تحقیق و توسعه در حقوق تطبیقی

امکان سنجی اجرای آرای داوری تجاری بین‌المللی ابطال شده؛ مطالعه حقوق انگلستان با تاملی بر حقوق ایران

نوع مقاله : مقاله علمی پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری حقوق خصوصی، دانشکده حقوق، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران
2 دانشیار گروه حقوق خصوصی دانشکده حقوق دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران
چکیده
داوری تجاری بین‌المللی به عنوان یکی از روش‌های اصلی حل‌وفصل اختلافات تجاری فرامرزی، نقش مهمی در توسعه روابط تجاری بین‌المللی ایفا می‌کند. با این حال، اجرای آرای داوری که در یک کشور صادر و سپس ابطال شده‌اند، اما در کشور دیگری درخواست اجرای آنها به عمل آمده است، یکی از چالش‌های اساسی در نظام داوری بین‌المللی محسوب می‌شود. این مقاله به بررسی امکان‌سنجی اجرای چنین آرایی در نظام‌های حقوقی ایران و انگلستان پرداخته و تفاوت‌ها و شباهت‌های آنها را تحلیل می‌کند. در انگلستان، رویکردی انعطاف‌پذیرتر نسبت به اجرای آرای داوری ابطال‌شده اتخاذ شده است. دادگاه‌های این کشور، با توجه به اصول حاکم بر داوری بین‌المللی و کنوانسیون نیویورک ۱۹۵۸، این امکان را دارند که در برخی موارد، آرای داوری‌ را که در کشور مبدأ باطل شده‌اند، همچنان قابل اجرا بدانند. در مقابل، نظام حقوقی ایران ابطال رأی در کشور مبدأ را به عنوان یکی از موانع اصلی اجرای آن در داخل کشور در نظر می‌گیرد. دادگاه‌های ایران، بر مبنای دکترین حقوقی، از یک سو با استناد به مفهوم نظم عمومی و اصول حقوقی داخلی، تمایل دارند که آرای داوری ابطال‌شده در کشور محل صدور را غیرقابل اجرا تلقی کنند و از دیگر سو امکان اجرای این آرا را نیز ممکن می‌دانند. این تحقیق به روش توصیفی-تحلیلی با تطبیق دو نظام حقوقی ایران با مدنظر قراردادن وجوه اشتراک و افتراق و نقاط ضعف و قوت هر دو نظام صورت پذیرفته است. همچنین روش تحقیق در مورد آرای قضایی به‌صورت میدانی و دریافت آرا از محاکم است. نتایج این پژوهش نشان می‌دهد که اتخاذ رویکردی مشابه انگلستان در ایران، از جمله بررسی دقیق دلایل ابطال رأی و محدود کردن مداخلات دادگاه‌ها، می‌تواند منجر به تسهیل اجرای آرای داوری و افزایش اعتبار نظام داوری کشور شود. این امر می‌تواند به همگرایی بیشتر ایران با رویه‌های بین‌المللی و جذب سرمایه‌گذاری خارجی کمک کند.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


. فارسی

۵.۱.۱. کتاب

۱) جنیدی، لعیا (۱۳۹۲). اجرای آرای داوری تجاری خارجی. تهران: شهردانش.
۲) دانای علمی، منیژه (۱۴۰۳). محدوده نظارت قضایی بر رای داوری از سوی قضات ملی. تهران: گنج دانش.
۳) کشاورز نجفی، مجید (۱۳۹۱). محدودیت‌ها و موانع شناسایی و اجرای آرای داوری تجاری بین‌المللی. قزوین: دانشگاه امام خمینی.
۴) نیکبخت، حمیدرضا (۱۳۹۱). شناسایی و اجرای رای داوری‌ها در ایران، تهران: موسسه مطالعات و پژوهش بازرگانی.

۵.۱.۲. مقاله

۱) بوذرجهرمی، سرمه، امینی، عیسی (۱۳۹۵). بررسی اعمال یکنواخت کنوانسیون نیویورک ۱۹۵۸ در پرتوی رویه قضایی. فصلنامه تحقیقات حقوقی (۷۵)۱۹: ۱۴۵-۱۷۳.
۲) جنیدی، لعیا (۱۳۸۷). مسئله اجرای آرای داوری ابطال شده. مطالعات حقوق خصوصی، (۳۸)۴: ۱۵۹-۱۳۷.
۳) مسعودی، رضا (۱۴۰۱). اعمال نظم عمومی در ابطال آرای داوری و اثر آن در عدم شناسایی و اجرای آرای داوری ابطال‏ شده. مجله حقوق تطبیقی (۲)۱۳: ۸۳۹-۸۶۵.
۴) نیکبخت، حمیدرضا، پیری، فرهاد (۱۳۹۲). امتناع از شناسایی و اجرای آرای داوری خارجی باطل شده. حقوقی بین المللی (۴۸)۳۰: ۷-۳۴.

۵.۱.۳. آرای قضایی

۱) دادنامه شماره ۱۴۰۰۶۸۳۹۰۰۱۴۷۸۶۵۷۹ مورخ ۱۲ دی ۱۴۰۰ صادره از شعبه ۱۴۱ دادگاه عمومی حقوقی مجتمع قضایی تخصصی رسیدگی به دعاوی تجاری تهران.

۵.۲. انگلیسی

.5.2.1 مقاله

1) Lightfoot, C., & Woolrich, J. (2017). Guide to Enforcement of Foreign Arbitral Awards and Court Judgments in England and Wales. Jenner & Block London LLP.

.5.2.1 مقاله

1) Baltag, C. (2022). Article V(1)(e) of the New York Convention: To Enforce or Not to Enforce Set Aside Arbitral Awards?. Journal of International Arbitration 39(3). 397-410.
2) Bermann, GA. (2011). The UK Supreme Court Speaks to International Arbitration: Learning from the Dallah Case. The American Review of International Arbitration.22:1-20.
3)Devenish, P. (2018). Enforcement in England and Wales of arbitral awards set aside in their country of origin. Oxford university commonwealth law journal 18(2):143-149.
4) Einhorn, T. (2010). The Recognition and Enforcement of Foreign Judgments on International Commercial Arbitral Awards. Yearbook of Private International Law. 12:43-65.
5) Hendel, CJ, Nogales, MA. (2019). Enforcement of Annulled Awards: Differences Between Jurisdictions and Recent Interpretations In 60 Years of the New York Convention: Key Issues and Future Challenges. Kluwer Law International:187-204.
6) Hill, J. (2012). The significance of foreign judgments relating to an arbitral award in the context of an application to enforce the award in England. Journal of Private International Law. 8(2):159-193.
7) Nazzini, R. (2018). Enforcement of international arbitral awards: Res judicata, issue estoppel, and abuse of process in a transnational context. The American Journal of Comparative Law.66(3):603-638.
8) Sethi, R. (2014). International Arbitration: The Secretary of State for the Home Department v Raytheon Systems Ltd, and enforcement of arbitration awards in England and Wales. Arbitration International. 33(2):345-351.
9) Thadikkaran, M. (2014). Enforcement of Annulled Arbitral Awards: What Is and What Ought to Be?. Journal of International Arbitration. 31(5):575-608.
10) Zafarovich, TS. (2022). Different Approaches in Enforcement of Arbitral Award Annulled at the Place of Arbitration. Miasto Przyszłości. 25:320-323.
 

2.۲.5. پرونده

1) China Agribusiness Development Corp v Balli Trading [1997] CLC 1437.
2) Dallah Real Estate and Tourism Holding Co v Ministry of Religious Affairs of the Government of Pakistan [2009] EWCA Civ 755.
3) Dardana Ltd v Yukos Oil Co [2002] EWCA Civ 54.
4) Diag Human SE v Czech Republic [2014] EWHC 1639.
5) Malicorp Ltd v. Government of the Arab Republic of Egypt & others [2015] EWHC 361 (Comm) (19 Feb. 2015).
6) Maximov v. Société Novolipetski Mettalurguicheski Kombinat (NLMK), Case No. 14–20532, [2017] EWHC 1911
7) (Nigeria) Ltd v Nigerian National Petroleum Corp [2C05] EWHC 726 (Com).
8) Yukos Capital SarL v. OJS Oil Company Rosneft [2014] EWHC 2188 (Comm).