مطالعه تطبیقی اهمیت به کارگیری شواهد وجود تمایزبخشی اکتسابی علائم تجاری با نگاه به رویه دادگاه‌‌های ایالات متحده و اتحادیه اروپا

شاکری, زهرا; مهربان پورآذر, مریم

doi:10.22034/law.2025.2061292.1652

مطالعه تطبیقی اهمیت به کارگیری شواهد وجود تمایزبخشی اکتسابی علائم تجاری با نگاه به رویه دادگاه‌‌های ایالات متحده و اتحادیه اروپا

نوع مقاله : مقاله علمی پژوهشی

نویسندگان

زهرا شاکری ¹

مریم مهربان پورآذر ²

¹ دانشیار دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران، تهران، ایران

² دانش‌آموخته کارشناسی ارشد حقوق مالکیت فکری دانشگاه تهران و قاضی دادگستری، تهران، ایران

10.22034/law.2025.2061292.1652

چکیده

تمایزبخشی، مهم‌ترین شاخصه یک علامت تجاری است که به دو نوع ذاتی و اکتسابی تقسیم می شود. تمایزبخشی اکتسابی وجه تمایزی است که اغلب درخصوص علائم توصیفی مطرح می‌شود که در بادی امر تمایزبخشی ذاتی نداشته، از این رو قابل‌حمایت نیستند، لکن درطول زمان و براساس استفاده مستمر و منحصربه‌فردِ علامت در بازار، تبلیغات و مواردی از این قبیل در ذهن مصرف‌کننده به‌عنوان نشانه‌ای از منبع کالاها و خدمات درنظرگرفته می‌شوند. مسئلة حائز اهمیتی که کمتر بدان پرداخته شده است چگونگی به کارگیری شواهد معنای ثانویه است، مسئله‌ای که اگر جدی گرفته نشود می‌تواند خسارت‌های جبران‌ناپذیری را برای تولیدکنندگان و صاحبان علائم تجاری-حتی مشهور-که در این حوزه سرمایه‌گذاری کرده‌اند به بار آورد. افزون‌ بر اینکه عدم حمایت از این علائم منجر به رقابت غیرمنصفانه و گمراهی مصرف‌کنندگان نیز خواهد شد. این پژوهش با روش تحلیلی-توصیفی و رویکرد پرونده‌محور به بررسی چگونگی احراز تمایزبخشی اکتسابی علائم در نظام‌های حقوقی ایران، آمریکا و اروپا پرداخته و سرانجام نتیجه ‌می‌گیرد که حتی با فرض عدم اصلاح موادی از قانون، در کشور ما نیز، می‌توان از این وجه تمایزبخشی حمایت کرد. چه اینکه نشانه‌هایی از پذیرش آن وجود دارد، لکن این پذیرش نیازمند تولید ادبیات حقوقی مکفی و آشنایی هرچه بیشتر جامعه هدف یعنی قضات، وکلای دادگستری، کارشناسان اداره ثبت و صاحبان حرف می‌باشد. در این میان، شواهدی چون نظرسنجی از مصرف‌کنندگان، حجم فروش، داده‌های رقمی و حضور در محیط‌های مختلف، پویش‌های تبلیغاتی، هزینه‌های بازاریابی و سرمایه‌گذاری‌های مالی می‌تواند نقش مهم و اساسی را در اثبات تمایزبخشی اکتسابی ایفا کند. لذا تمایزبخشی اکتسابی مولفه‌ای جدی در حمایت از علائم غیرسنتی و توصیفی است و موفقیت آن به شواهد مستند و دقیق و رویکرد منعطف نظام‌های حقوقی وابسته خواهد بود.

کلیدواژه‌ها

تمایزبخشی اکتسابی، معنای ثانویه، نستله، آدیداس، لوبوتین، اُپن‌اِی‌آی

موضوعات

حقوق مالکیت فکری

جنیدی، لعیا؛ و راضی، سپیده (1403). کارکرد حقوق تطبیقی در حقوق خصوصی با مطالعه موردی وجه التزام. فصلنامه تحقیق و توسعه در حقوق تطبیقی، 7(23): 61-90. https://doi.org/10.22034/law.2024.2028057.1332

جواهرکلام، هادی؛ کاظم‌زاده، رسول (1404). چرایی و چگونگی تعدیل وجه التزام قراردادی؛ قیام رویه قضایی در برابر قانون نامطلوب(با مطالعه تطبیقی در حقوق فرانسه، انگلستان و اسناد بین‌المللی). فصلنامه تحقیق و توسعه در حقوق تطبیقی، 8(26): 7-47. https://doi.org/10.22034/law.2024.2038510.1446

دادنامه‌ی شماره‌ی 140468390000939253 مورخ 27/01/1404 صادره از شعبه‌ی سوم دادگاه عمومی حقوقی مجتمع قضایی شهید بهشتی تهران.

شاکری، زهرا و مهربان پورآذر، مریم (1403). حمایت از علائم تجاری غیرمتعارف غیربصری دارای معنای ثانویه در نظام‌های ایالات متحده و اتحادیه اروپا. دانشنامه حقوق اقتصادی، 31(25):21-1. https://doi.org/10.22067/economlaw.2024.84474.1313

شاکری، زهرا و مهربان پورآذر، مریم، (1402). تمایزبخشی اکتسابی و معیارهای احراز آن با نگاه تطبیقی به نظام‌های ایالات متحده، اتحادیه اروپا و ایران. پژوهش تطبیقی حقوق اسلام و غرب، 10(2): 97-124. https://csiw.qom.ac.ir/article_2569.html

قانون مالکیت صنعتی مصوب 01/03/1403.

مهربان پورآذر، مریم، (1401). تمایزبخشی اکتسابی در نظام حقوق علائم تجاری، حقوق مالکیت فکری، دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران.