تاریخ بیهقی یکی از متون برجسته در گسترۀ تاریخ و ادبیات فارسی است؛ که به نقل حوادث تاریخی واقعی ادبی و اجتماعی میپردازد. بیهقی در ورای روایت «افشین و بودلف» با تمرکز بر نهادهای عدالت کیفری، ساختار مشخصی از فضای کیفری عصر غزنویان را در قالب داستانی مستندگونه تبیین میکند.که از رهگذر مطالعه آن میتوان به نظریههای نوین جرمشناسی پیرامون جرم و علتشناسی آن دست یافت. در این تئوریها جرم و شناخت عوامل مؤثر در آن فارغ از ارزشها و منافع صورت نمیپذیرد و عنصر قدرت آن را علیه افراد به کار میگیرد. به علاوه جرم لزوماً در عالم واقعیت وجود ندارد؛ بلکه این افراد صاحبنفوذ و قدرتمند هستند که آن را برمیسازند. جرم محصول استفاده از قدرت توسط طبقات حاکم برای محدود کردن رفتار افرادی است که از قدرت کنار گذاشته شدهاند. جرمشناسی پستمدرن خوانشهای تکساختی کلاسیک و سنتی از جرم را زیرسؤال میبرد.و بر این باور است که حقوق و قانون خود، بازتاب گفتمان، زبان مسلط و ایدئولوژی گروه سیاسی حاکم است که در راستای سرکوب کردن گروههایی که از لحاظ سیاسیدر موقعیت پایینتری قرار دارند، مورد استفاده قرار می گیرد. بر این اساس علاوه بر عنصر قدرت، ذهنیت باوری به جای عینیگرایی نقش مهمی در تبیین جرم دارد. هیچ حقیقت عینی در کار نیست و تفسیرها و معانی رفتارها، صرفاً ساخته بازی زبانی، انتزاعی و ذهنی هستند که در عالم بیرون واقعیت ندارند. نظامهای زبانی همواره به گونهای تنظیم میشوند که از گروهها و ایدههایی خاص حمایت میکند و گروههای دیگر را کنار و به حاشیه میراند.نویسنده در اینمقاله با استفاده از روش تحلیل تطبیقی، تلاش دارد با اشاره به اثر ارزنده و بزرگ تاریخ بیهقیماجرای «افشین و بودلف»را از دیدگاه جرمشناسی پستمدرن در نظام حقوقی ایران و فرانسه تبیین کند. این بررسی نشان میدهد که در این ماجرای تاریخی بر جلوههایی از این تئوری همچون؛ عوامل ساختاری بزهکاری، قدرت، نژادپرستی، تبعیض قومیتی و گفتمانهای صلحجویانه تأکید شده است
دکسردی، و. اس. (1392). جرمشناسی انتقادی معاصر. ترجمۀ م. رایجیان اصلی و ح. ر. دانش ناری، تهران: دادگستر.
رشیدیان، ع.(1394). فرهنگ پسامدرن. چاپ دوم، تهران: نشر نی.
رضی، ا. (1382). داستانوارگی تاریخ بیهقی. نامۀ فرهنگستان، 3، 19-6.
------. (1387). بیهقیپژوهی در ایران. چاپ اول، رشت: حقشناس.
روسنائو، پ. م.(1381). پستمدرنیسم و علوم اجتماعی: دیدگاهها، راهبردها و موانع. ترجمه محمدحسین کاظمزاده، تهران: آتیه.
صادقی، محمدمهدی(1404). تحلیل تطبیقی نقش ایدئولوژیهای سیاسی در تحول مفهومی اصل قانونی بودن جرایم و مجازاتها با درتگی به نظام حقوقی ایران. فصلنامه تحقیق و توسعه در حقوق تطبیقی، 8 (26)، 166-13422034/law.2024.2037338.1431doi:
طبری، م. (1369). تاریخ الرسل و الملوک. ترجمۀ ا. پاینده، تهران: اساطیر.
کرمی، م.ح. (1389). بررسی تحلیلی حکایتهای تاریخ بیهقی، مشهد: بهنشر.
گسن، ر. (1379). آیا جرم وجود دارد؟. ترجمۀ ع.ح. نجفیابرندآبادی، تحقیقات حقوقی، 29 و 30، 102-61.
مرادی،امیر(1402). بررسی تطبیقی کیفی بودن مقررات کیفری با نگاهی به حقوق ایران و دانشهای اخلاق، ادبیات و زبانشناسی. فصلنامه تحقیق و توسعه در حقوق تطبیقی، 6 (21)، 186-139. doi: 22034/law.2024.2001199.1273
نجفیابرندآبادی، ع.ح. (1381). جرمشناسی(پیشگیری از جرم). جزوۀ درسی مجتمع آموزش عالی قم.
نوری,فاطمه . (1405). واکاوی تطبیقی تفکرپستمدرن درحکایت افشین و بودلف با رویکرد نظام حقوقی ایران و فرانسه. فصلنامه تحقیق و توسعه در حقوق تطبیقی, 9(30), 319-341. doi: 10.22034/law.2025.2053378.1612
MLA
نوری,فاطمه . "واکاوی تطبیقی تفکرپستمدرن درحکایت افشین و بودلف با رویکرد نظام حقوقی ایران و فرانسه", فصلنامه تحقیق و توسعه در حقوق تطبیقی, 9, 30, 1405, 319-341. doi: 10.22034/law.2025.2053378.1612
HARVARD
نوری فاطمه. (1405). 'واکاوی تطبیقی تفکرپستمدرن درحکایت افشین و بودلف با رویکرد نظام حقوقی ایران و فرانسه', فصلنامه تحقیق و توسعه در حقوق تطبیقی, 9(30), pp. 319-341. doi: 10.22034/law.2025.2053378.1612
CHICAGO
فاطمه نوری, "واکاوی تطبیقی تفکرپستمدرن درحکایت افشین و بودلف با رویکرد نظام حقوقی ایران و فرانسه," فصلنامه تحقیق و توسعه در حقوق تطبیقی, 9 30 (1405): 319-341, doi: 10.22034/law.2025.2053378.1612
VANCOUVER
نوری فاطمه. واکاوی تطبیقی تفکرپستمدرن درحکایت افشین و بودلف با رویکرد نظام حقوقی ایران و فرانسه. حقوق تطبیقی. 1405;9(30):319-341. doi: 10.22034/law.2025.2053378.1612
