فصلنامه تحقیق و توسعه در حقوق تطبیقی

فصلنامه تحقیق و توسعه در حقوق تطبیقی

مطالعه تطبیقی و انتقادی حق بر فراموش شدن در پرتو اسناد بین‌المللی و حقوق ایران

نوع مقاله : مقاله علمی پژوهشی

نویسنده
دکتری حقوق خصوصی دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران
چکیده
سهولت دسترسی به منابع اطلاعاتی در فضای مجازی و امکان بارگذاری اطلاعات توسط کاربران، باعث شده تا داده‌های بسیاری راجع به زندگی و سابقه افراد در دسترس عموم قرار گیرد. انتشار سریع اطلاعات و ماندگاری آنها در تارنماها و شبکه-های مختلف، سبب شده است تا کاربران با استفاده از داده‌های سابق و فعلی، افراد را قضاوت کنند. داده‌های سابق اگر مربوط به اموری از قبیل انجام جرم، ورشکستگی و یا رفتار نابهنجار فرد در گذشته باشد، امکان تغییر و بازیابی اجتماعی را برای او دشوار خواهد کرد. از همین‌رو در سال‌های اخیر، لزوم جعل حقی به عنوان «حق بر فراموش شدن»، مورد تاکید برخی کشورها، به‌ویژه کشورهای اروپایی قرار گرفته است. حق گفته شده هرچند توجه بسیاری از حقوق‌دانان را جلب کرده؛ اما برخی دیگر محتاطانه به بررسی آن پرداخته و بعضاً انتقاداتی را عنوان کرده‌اند.
با بررسی دلایل موافقان و مخالفان می‌توان به این نتیجه رسید که اعمال این حق با حقوق بنیادین دیگری از جمله «آزادی بیان» و «دسترسی آزاد به اطلاعات» در تعارض است و از همین‌رو باید اصل را بر عدم امکان حذف داده‌ها گذاشت. البته عمومیت این اصل در مورد حق کودکان بر حذف داده‌های شخصی تخصیص می‌یابد.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


منابع  و مآخذ
اسلامی، رضا؛ فیضی، فریناز (1395). حق بر فراموش شدن و چالش­های پیش روی آن. مجله حقوقی دادگستری، 80 (94)، 13- 48.
اسلامی، شیرزاد (1388). مجموعه قوانین مالکیت­های فکری. تهران: مجد.
جوادی آملی، عبدالله (1392). حق و تکلیف در اسلام. چاپ ششم، قم: اسراء.
زمانی، سید قاسم؛ عطار، شیما (1395). حقوق بشر و حق بر فراموش شدن در عصر فناوری­های نوین اطلاعاتی. مجله حقوقی بین المللی، 33 (55)، 81- 108.
عباسی، محمود؛ غلامی، نبی الله؛ سهیل مقدم، سحر (1396). مبنای فلسفی حق بر فراموش شدن از منظر اخلاق زیستی. اخلاق زیستی، 7 (23)، 7- 15.
عصاره، عبدالرحمان؛ شامبیاتی، هوشنگ (1392). کنش‌های متاثر از محیط وراهبردهای مهار پدیده مجرمانه. تحقیقات حقوقی آزاد 6 (19)، 77- 127.
عمید زنجانی، عباسعلی (1390). قواعد فقه؛ بخش حقوق خصوصی. چاپ سوم، تهران: سمت.
غلامی، نبی­الله؛ مومن­زادگان، حسن علی (1396). حق بر فراموش‌شدن؛ از مفهوم‌شناسی تا چالش‌های فراروی آن. حقوق اسلامی، 14 (54)، 37- 66. https://hoquq.iict.ac.ir/article_32652.html
قبولی درافشان، سید محمدهادی؛ بختیاروند، مصطفی؛ آقا محمدی، اکرم (1397). حق فراموش شدن در ترازو: نیاز ناشی از فضای مجازی یا تهدیدی برای آزادی بیان!؟. پژوهش حقوق عمومی، 19 (58)، 113- 135. https://doi.org/10.22054/qjpl.2018.15394.1361
قنواتی، جلیل؛ جاور، حسین (1390). حریم خصوصی؛ حق یا حکم. حقوق اسلامی 8 (31)، 8- 32. https://hoquq.iict.ac.ir/article_18283.html
کاظمی، محمود؛ پیلوار، رحیم (1397). تبارشناسی مال: مطالعه تطبیقی در حقوق اسلام و غرب. حقوق اسلامی، 1 (پیاپی 47)، 181- 208. https://doi.org/10.30497/law.2018.2307
محقق داماد، سید مصطفی (1388). قواعد فقه؛ بخش مدنی. چاپ بیست و سوم، تهران: مرکز نشر علوم اسلامی.
معتمدی­نژاد، کاظم (1372). حقوق ارتباطات. تهران: علامه طباطبایی.
مکارم شیرازی، ناصر (1390). قاعده لاضرر. ترجمه محمدجواد بنی سعید لنگرودی. قم: انتشارت امام علی ابن ابی طالب (ع).
میرزایی، نجفعلی (1377). شگفتی­های آفرینش از زبان امام صادق (ع) توحید مفضل. تهران: هجرت.
شیخ حسینی، سعید (1395). حق بر فراموش شدن و جایگاه آن در نظام مالکیت فکری. پایان­نامه کارشناسی ارشد، دانشکده حقوق، دانشگاه قم.
هادی­زاده، زهره (1395). حق بر فراموش شدن؛ مصداقی جدید از حقوق بشر. پایان­نامه کارشناسی ارشد، دانشکده حقوق، دانشگاه قم.