حق دسترسی آزاد به اطلاعات، نقش بسیار مهمی در افزایش آگاهی مردم درخصوص اطلاعات موجود در مؤسسات عمومی و در مواردی خاص، مؤسسات غیرعمومی دارد. این حق، باعث افزایش میزان مشارکت مردم در امور عمومی، جلوگیری از فسادهای اداری، پاسخگویی دولتها، تقویت آزادی بیان و مطبوعات، برابری و منعتبعیض، حکومت قانون و علیالخصوص شفافیت خواهد شد. بدین ترتیب، این آزادی نقش مهمی جهت حمایت از حقوق و منافع مردم در برابر تصمیمات نامطلوب مقامات اداری ایفا میکند. ایران و فرانسه در طول سالیان با وضع قوانین و مقرراتی درصدد برآمدند تا استیفای حق آزادی اطلاعات را ضابطهمندتر و سهلتر کنند. در این سیاق، پژوهش تطبیقی در این موضوع باعث شناسایی نقاط قوت، آسیبها و چالشهای دو کشور مورد بررسی در تقنین و اجرا در زمینة آزادی اطلاعات میشود. بدینمنظور، در مقاله حاضر با روش توصیفی– تحلیلی و شیوهی گردآوری اطلاعات بهصورت کتابخانهای سعی شده است کیفیت شناسایی و اِعمال این حق را بهصورت موردی در حقوق کشورهای ایران و فرانسه مورد مطالعه تطبیقی قرار داده و به این پرسش پاسخ داده شود که حق دسترسی آزاد به اطلاعات در ایران و فرانسه چه شباهتها و تفاوتهایی از نظر ساختار حقوقی و اجرایی دارند؟ قواعد و ضوابط حقوقی دسترسی به اطلاعات در دو کشور تا چه حد جریان آزادانه اطلاعات را تجویز و فرآیندهای اجرایی و تضمینات حقوقی موجود تا چه اندازه دسترسی آزاد به اطلاعات را برای ذیحقان محقق میکند؟ درنهایت نگارندگان پس از بررسی و مطالعه منابع و متون حقوقی موجود، دریافتند که اگرچه در ساحت تقنین و قاعدهگذاری، دو نظام حقوقی تفاوت قابل ملاحظهای نداشته، اما همچنان نظام حقوقی فرانسه، بهدلیل سابقة طولانیتر و تجربة تاریخی در تقنین و اجرای مقررات مربوط به آزادی اطلاعات و پژوهشهای عمیقتر، میتواند منبع و الگویی برای کارآمدتر کردن قوانین و مقررات و شیوههای اجرا و اعمال آزادی اطلاعات در ایران باشد.
Emami, M. &, Ostovar Sangari, K. (2020). Administrative Law. Vol. 1, Tehran: Mizan Publisher. (In Persian)
A. (2007). The Right to Know: Transparency for an Open World. Columbia University Press.
M. (2001). Freedom of Information and Corruption. Paper for the Global Forum on Flighting Corruption and Safeguarding Intergrity (The Campaign for Freedom of Information). At: www.cfoi.org.uk .
Group of Researchers (2017). Foundations of the Opinions and Views of the Guardian Council Derived from the Detailed Proceedings of the Years 2008-09. Tehran: Guardian Council Research Institute. (In Persian)
Khani Valizadeh, S. (2019). The Commissions for Access to Information in the Light of French Law. Comparative Law Research Quarterly, 23(3), 127-154. (In Persian)
Khani Valizadeh, S. (2020). The Access to Information and Administrative Documents in Support of Citizens' Rights in French Law. Public Law Studies Quarterly, 50(3), 967-985. (In Persian)
Khubyari, H. (2024). A Review of Principles Governing the budgeting system in Iran and France. Journal of Research and Development in Comparative Law, 7(23), 127-152. doi: 10.22034/law.2024.2028152.1335. (In Persian)
A. (2014). Documents administratifs. accès et réutilisation, Répertoire de contentieux administrative. Dalloz. (In French)
Y. & Slautsky. E. (2017). Freedom of Information in France; Law and Practice. Milan: EGPA Conferrence.
T. (2008). Freedom of Information: A Comparative Legal Survey. UNESCO.
Morattab, Y. &, Mousavi Saleh, M. &, Mirza Mohammadi, I. (2024). Analysis and Pathology of the Implementation of the Publication and Free Access to Information Act. Tehran: Islamic Parliament Research Center. (In Persian)
Motamednezhad, K. &, Motamednezhad, R. (2007). Communications Law. Vol. 1, Tehran: Media Studies and Planning Office. (In Persian)
Namakdoust Tehrani, H. (2004). Freedom of Information and the Right to Access; the Foundation of Democracy. Tehran: Islamic Parliament Research Center. (In Persian)
rostami, V. and Sohrabi, H. (2024). A Review of Principles Governing the budgeting system in Iran and France. Journal of Research and Development in Comparative Law, 7(22), 57-99. doi: 10.22034/law.2024.2015999.1276. (In Persian)
Safaei, H. (2017). Civil Law Summary. Tehran: Mizan Publisher. (In Persian)
Soleyman Dehkordi, E. &, Afrasiyabi, H. (2015). The Right to Free Access to Information in the International and National Legal System. Quarterly Journal of International Police Studies, 6(21), 75-100. (In Persian)
W. (2007). Encyclopedia of Privacy. Volumes 1 & 2. London: Greenwood Press.
Vizhe, M. &, Taheri, A. (2011). Contribution to the Publication and Free Access to Information with Regard to the General Principles of Access to Information. Public Law Research, 13(35), 237-268. (In Persian).
حسینی یزدی,سید یوسف , بیگلربیگی,کیان و رستمی,ولی . (1404). مطالعه تطبیقی حق دسترسی آزاد به اطلاعات در پرتو قوانین ایران و فرانسه. (e723362). فصلنامه تحقیق و توسعه در حقوق تطبیقی, (), e723362 doi: 10.22034/law.2025.2047981.1580
MLA
حسینی یزدی,سید یوسف , , بیگلربیگی,کیان , و رستمی,ولی . "مطالعه تطبیقی حق دسترسی آزاد به اطلاعات در پرتو قوانین ایران و فرانسه" .e723362 , فصلنامه تحقیق و توسعه در حقوق تطبیقی, , , 1404, e723362. doi: 10.22034/law.2025.2047981.1580
HARVARD
حسینی یزدی سید یوسف, بیگلربیگی کیان, رستمی ولی. (1404). 'مطالعه تطبیقی حق دسترسی آزاد به اطلاعات در پرتو قوانین ایران و فرانسه', فصلنامه تحقیق و توسعه در حقوق تطبیقی, (), e723362. doi: 10.22034/law.2025.2047981.1580
CHICAGO
سید یوسف حسینی یزدی, کیان بیگلربیگی و ولی رستمی, "مطالعه تطبیقی حق دسترسی آزاد به اطلاعات در پرتو قوانین ایران و فرانسه," فصلنامه تحقیق و توسعه در حقوق تطبیقی, (1404): e723362, doi: 10.22034/law.2025.2047981.1580
VANCOUVER
حسینی یزدی سید یوسف, بیگلربیگی کیان, رستمی ولی. مطالعه تطبیقی حق دسترسی آزاد به اطلاعات در پرتو قوانین ایران و فرانسه. حقوق تطبیقی. 1404;():e723362. doi: 10.22034/law.2025.2047981.1580
