فصلنامه تحقیق و توسعه در حقوق تطبیقی

فصلنامه تحقیق و توسعه در حقوق تطبیقی

مطالعه تطبیقی نقش نهاد صیانت از قانون اساسی در فرانسه و کلمبیا در توسعه اساسی‌سازی حقوق محیط ‌زیست

نوع مقاله : مقاله علمی پژوهشی

نویسندگان
امید نیاقی 1
جواد تقی زاده 2
مسعود فریادی 2
1 دانشجوی دکتری حقوق عمومی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران
2 دانشیار گروه حقوق عمومی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران
10.22034/law.2025.2057159.1634
چکیده
به دنبال رشد توجه جامعه بین­‌المللی نسبت به موضوع محیط زیست در دهه 1970 میلادی و وارد شدن آن به قانون اساسی، چگونگی عینیت­ بخشی به ظرفیت­های محیط زیستی قوانین اساسی و تحقق اساسی‌­سازی حقوق محیط زیست تبدیل به مسئله­‌ای اساسی شد. از آنجاکه متولی اصلی تضمین اجرای قانون اساسی، نهادهای صیانت از قانون اساسی هستند، نقش این نهادها و نحوه عملکرد آنان در رابطه با توسعه اساسی‌­سازی حقوق محیط زیست از اهمیت بسزایی برخوردار شد. چراکه، نحوة ایفای نقش این نهادها تا حدی می‌­تواند نمایانگر میزان قابلیت برخورداری یک نظام حقوقی از ظرفیت­‌های لازم جهت توسعه اساسی‌­سازی حقوق محیط زیست تلقی شود. این پژوهش با رویکردی توصیفی-تحلیلی و حقوقی به دنبال بررسی چگونگی نقش‌آفرینی نهادهای صیانت از قانون اساسی کشورهای فرانسه و کلمبیا در عینیت ­بخشی به ظرفیت­‌های محیط زیستی مندرج در قوانین اساسی و توسعه اساسی­‌سازی حقوق محیط زیست در این دو کشور است.
یافته­‌های این پژوهش نشان می­دهد که علی‌رغم آنکه هر دو کشور از ظرفیت­های محیطزیستی قابل قبولی در قوانین اساسی خود برخوردار هستند، با این وجود، به جهت نحوه عملکرد نهادهای صیانت از قانون اساسی، اساسی‌­سازی حقوق محیط زیست در نظام حقوقی کلمبیا در مقایسه با نظام حقوقی فرانسه توسعه بیشتری یافته است. این امر نیز تا حدود زیادی ناشی از رویکرد سنتی اتخاذ شده توسط شورای قانون اساسی فرانسه در مقابل رویکرد نوین اتخاذ شده توسط دادگاه قانون اساسی کلمبیا است. در واقع، شورای قانون اساسی فرانسه رسالت خود را صرفاً در کنترل مطابقت قوانین و مقررات با مفاد محیطزیستی مندرج در منشور محیطزیست دانسته و همواره تلاش نموده نقشی کنترل­گر را در راستای اساسی­‌سازی حقوق محیط زیست در نظام حقوقی فرانسه ایفا کند. در مقابل، دادگاه قانون اساسی کلمبیا همواره تلاش کرده است ضمن حفظ نقشی کنترل­گر، نقشی تسهیل­‌کننده و توسعه­‌دهنده را در روند اساسی­‌سازی حقوق محیط زیست در نظام حقوقی کلمبیا ایفا نماید.
کلیدواژه‌ها
اساسی­‌سازی حقوق محیط ­زیست
دادگاه قانون اساسی
شورای قانون اساسی
قانون‌گذار منفی
موضوعات

  1. الف) کتب

    1. مشهدی، علی (1398). حقوق اساسی محیط زیست (مطالعه تطبیقی). تهران: انتشارات شهردانش، چاپ اول، 248ص.

    ب) مقالات

    1. رستمی, ولی و سهرابی, حامد . (1403). بررسی اصول حاکم بر نظام بودجه‌ریزی در ایران و فرانسه. فصلنامه تحقیق و توسعه در حقوق تطبیقی, 7(22), 57-99. doi: 10.22034/law.2024.2015999.1276
    2. رفیعی, محمدرضا و سعادتی چشمقان, امیرحسین . (1403). ابزارهای تفسیر در برخی آرای وحدت رویه دیوان عالی کشور، در پرتو آموزه‌هایی از نظام حقوقی آمریکا. فصلنامه تحقیق و توسعه در حقوق تطبیقی, 7(22), 100-130.
    3. گرجی ­ازندریانی، علی­اکبر (1388). تکثر و تنوع هنجاری در حقوق اساسی فرانسه.