فصلنامه تحقیق و توسعه در حقوق تطبیقی

فصلنامه تحقیق و توسعه در حقوق تطبیقی

کرامت و منزلت بانوان در اسناد داخلی حاکم بر فوتبال با مطالعه تطبیقی در نظام حقوق ورزشی بین‌المللی

نوع مقاله : مقاله علمی پژوهشی

نویسندگان
1 دانش آموخته دکتری رشته حقوق خصوصی و قاضی دیوان عالی کشور
2 دانش آموخته کارشناسی ارشد حقوق خصوصی
10.22034/law.2026.2094468.1826
چکیده
حق کتمان‌نشدنی بانوان، برخورداری یکسان با آقایان از هرگونه فرصت نمایش، خلق مهارت و نتایج آن است. این حق از جمله با مناسبات ورزشی پیوند گسترده داشته و احترام به آن اجتناب‌ناپذیر است. بر این اصل در اسناد قانونی و قواعد پذیرفته شده نزد سازمانها و نهادهای بین‌المللی تأکید گردید. حکمرانان بسیاری نیز در پرتو مقررات ملی و برنامه‌های تبلیغی پایبندی خود به این اصل را فریاد می‌کشند. با این حال شمار درخور توجهی از دولت‌ها متأثر از ایدئولوژی و منافع سیاسی در عمل، به این اصل پایبند نیستند. فدراسیون بین‌المللی فوتبال (فیفا) با ملاحظه‌ این نابرابری و با دغدغه‌ عدالت جنسیتی در فوتبال، الزامات و قواعد گریزناپذیری را برقرار نمود تا همه‌ طیف‌های بانوان از حق فعالیت در فوتبال و تماشای آن بهره‌مند شود. جلوه بارز قواعد مزبور در فصل ششم مقررات تعیین وضعیت و نقل و انتقالات بازیکنان (RSTP) دیده می‌شود. این نهاد قدرتمند با ضمانت اجرای تعلیق فوتبال باشگاهی و ملی بر تحکیم این برنامه و نیل به این آرمان همت گماشت. نهادهای فوتبالی در ایران پیرو این سیاست به‌ویژه در سالهای اخیر برنامه و مقررات کم و بیش درخوری در این راستا تدوین و اجرا نموده‌اند. در اسناد مهمی مانند اساسنامه فدراسیون فوتبال، مقررات دادرسی، انضباطی و اخلاق و به ویژه در سند پیشنهادی رعایت کرامت و منزلت بانوان شاغل در فوتبال بر این مهم تأکید شده است. در همین راستا فوتبال بانوان در همه‌ رده‌ها و شاخه‌ها نظم، آهنگ و ارگان بهتر از گذشته پیدا نمود. با این حال فدراسیون فوتبال ایران به قدر لازم در جهت برابری جنسیتی و برخورداری طیف بانوان از فرصت نمایش مهارت در سایه حفظ کرامت و منزلت و اهتمام نورزیده است. فرصت تماشای بازی فوتبال هرچند نارسا و دیرهنگام برای جامعه‌ بانوان فراهم گردید اما در همه‌ زمینه‌ها فاصله با استانداردها چشمگیر است.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

الف) منابع فارسی
1- اساسنامه فدراسیون فوتبال جمهوری اسلامی ایران. (1399).
2- امرائی,علی , ساعی,سید محمدهادی , ابدالی,مهرزاد و رمضانی آکردی,حبیب اله . (1405). اصل تفسیر اخلاقی مقررات قانونی حقوق خانواده و کارکرد آن در دادرسی با مطالعه موردی ادعای نشوز.. دوفصلنامه تحقیق و توسعه در حقوق خصوصی, (),doi: 10.22034/jpl.2026.2087227.1308.
3- امین، سید حسن. (1386). تاریخ حقوق ایران. انتشارات دایره‌المعارف ایران‌شناسی. چاپ نخست.
4- بیکی شورکی,مهدی . (1404). ضرورت تحلیل تمامی ابعاد پرونده قضایی در مورد حق اشتغال زوجه؛ واکاوی دادنامه دادگاه تجدیدنظر استان تهران. دو فصلنامه نقد و تحلیل آراء قضایی, 4(7), 37-56. doi: 10.22034/analysis.2025.2052043.1101.
5- خطیر، علی. (1404). راهنمای جامع حقوقی فوتبال. انتشارات حتمی. چاپ نخست.
6- ریاضت، زینب. (1396). حدود و مبانی فلسفی، فقهی و حقوقی حمایت کیفری افتراقی از زنان در خانواده. زن در آیینه حقوق و اجتماع. انتشارات گنج دانش. چاپ نخست.
7- سامانه ملی آراء قضایی. https://ara.jri.ac.ir/.
8- طباطبایی (علامه)، سید محمدحسین. (1363). تفسیر المیزان، جلد 13. ترجمه سید محمدباقر موسوی همدانی. دفتر انتشارات اسلامی.
9- کاتوزیان، ناصر. 1396. قانون مدنی در نظم حقوقی کنونی. چاپ 52. بنیاد حقوقی میزان.
10- مطهری، مرتضی. (1383). مجموعه آثار. جلد نوزده. انتشارات صدرا. چاپ چهارم.
11- مطیعی، انسیه و البرزی ورکی، مسعود. (1399). اصل انصاف؛ ماهیت، انواع و کارکردهای آن. مجله علمی حقوقی خصوصی دانشگاه تهران.
12- موسوی، سید عباس. (1404). برگردان کد انظباطی فیفا. انتشارات داد و دانش. چاپ نخست.
13- موسوی، سید عباس. (1405). اجرای احکام مدنی. جلد سوم- فرایند بازداشت مال. انتشارات گنج دانش. چاپ دوم.
14- مهرا، نسرین. (1394). برگردان نظام حقوقی انگلستان. بنیاد حقوقی میزان. چاپ سوم.
ب) منابع انگلیسی
1- Convention on the Elimination of All Forms of Discrimination Against Women. (1981).
2- FIFA Code of Ethics. (2023).
3- FIFA Commentary on the FIFA Regulations for the Status and Transfer of Players. (2025).
4- FIFA Disciplinary Code. (2025).
5- FIFA Statutes. (2024).
6- English, Jane. (1978). Sex Equality in Sports.
7- Gardiner, Simon, et al. (2026). Sports Law. Routledge Edition.
8- Regulations on the Status and Transfer of Players. (2025).
9- Regulatory Framework for the Protection of Female Players and Coaches. (2024).
10- Rules Governing the Procedures of the FIFA Football Tribunal, (2023).
11- Universal Declaration of Human Rights, (1948).